فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ١٧٨ - دسته دوم - بيع ثمارميوهها
بعد از بسته شدن دانه جائز است، چه زراعت مانند جو باشد كه دانههايش پيدا و بدون غلاف مىباشند و چه مانند گندم باشد كه دانههايش پوشش دارند، چه سُنبله به تنهايى مورد معامله باشد و چه با بوته آن، چه سر پا باشد و چه بعد از درو؛ و بنابر احتياط فروختن آن به دانهاى از جنس خودش- به اين صورت كه مثلًا سُنبلههاى زمين گندمى را به گندم و سُنبلههاى زمين جو را به جو بفروشند- جائز نيست، و اين همان معاملهاى است كه در اصطلاح به آن بيع مُحاقَلَة مىگويند؛ و اينكه بيع مُحاقَلَة شامل فروختن سُنبله گندم به جو و سُنبله جو به گندم هم بشود مشكل است؛ و احتياط در ترك آن است، خصوصاً در فروختن سُنبله جو به گندم؛ و اقوى آن است كه اين حكم شامل سائر غلّات از قبيل برنج و ذرّت و ... نمىشود؛ هرچند احوط جريان اين حكم در آنها است؛ بلى، بنابر اقوى جائز نيست سُنبله را به مقدار غلّهاى كه از آن بدست مىآيد بفروشند.
٧٣- فروش محصولات صيفى- نظير خيار، بادمجان، هندوانه و ...- قبل از بيرون آمدن گل جائز نيست؛ ولى بعد از ظهور گل و انعقاد ميوه، جائز است آنها را به شكل يك چين و دو چين فروخت؛ و اما اينكه مثلًا يك چين از خيار چه مقدار است و شامل چه خيارهايى مىشود، تشخيص آن با عرف و عادت جاليزكاران است؛ و ظاهراً آنچه از محصولات صيفى به عنوان نوبر برداشت مىشود يك چين به حساب نمىآيد.
٧٤- فروختن محصولات صيفى- نظير خيار، بادمجان، هندوانه و خربزه- وقتى جائز است كه مشاهده شده باشند و معلوم شود كه در زير برگها محصول هست، و اينكه بعضى از آن صيفىجات زير برگها پنهان شده و مشاهده نمىشوند يا غير از چين اول هنوز وجود ندارد، ضررى به صحّت معامله وارد نمىكند، همانطور كه نرسيدن بعضى از خيار و مانند آن يا همه آنها به حدّ چيدن، ضررى به معامله وارد نمىكند.
٧٥- اگر حاصل جاليز چيزى است كه مقصود اصلى قسمت پايين و زير زمينى آن است- مانند هويج، شلغم و سيب زمينى- فروختن آن قبل از كندنش محل اشكال است؛ بلى، در مثل پياز كه قسمت پيداى آن نيز مطلوب مىباشد، جائز است فروختن همان قسمت به تنهايى و يا منضم به آنچه در زير زمين است.