تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٣٠٣ - سوره الجاثية(٤٥) آيات ٢٠ تا ٢٩
كنيد بآنكه او سبحانه قادر است بر اعاده شما در روز قيامت چه هر كه قادر باشد بر اين احيا و اماته قادر خواهد بود بر اعاده بلكه اين بر او اهون خواهد بود و حينئذ قدرت او بر اعاده آباى شما نيز جارى باشد وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ و ليكن بيشترين مردمان لا يَعْلَمُونَ نميدانند اين را بجهت قلت تفكر و قصور نظر ايشان در آنچه احساس آن ميكنند از دلايل قدرت، پس بر سبيل تعميم قدرت بعد از تخصيص آن مىفرمايد كه:
٢٧- وَ لِلَّهِ و مر خدايراست مُلْكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ پادشاهى آسمانها و زمينها و هر كه مالك جميع مكونات باشد قادر خواهد بود بر اعاده اجسام در روز قيامت بجهت پاداش دادن، پس عود محقق الوقوع باشد وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ و روزى كه قايم شود قيامت يَوْمَئِذٍ در آن روز يَخْسَرُ الْمُبْطِلُونَ زيان كنند تباه كاران كه مشركانند و زيان ايشان آن باشد كه بعوض درجات نعيم دركات جحيم بايشان دهند.
٢٨- وَ تَرى و بينى اى محمد در آن روز كُلَّ أُمَّةٍ هر گروهى را جاثِيَةً بزانو درآمده بر هيئت قعود خصوم نزد قضات و گفتهاند كه (جثو) مخصوص بكفار خواهد بود و اصح آنست كه مؤمنين و كفار از هيبت آن روز باين هيئت نشسته باشند و انتظار حساب خود كشند و از عثمان مهدى منقولست كه در قيامت ساعتى باشد كه آن مقدار ده سال باشد از سالهاى اين جهان همه خلقان در آن مدت بزانو افتاده باشند و نفسى نفسى گويند، و از ابن عباس منقولست كه جاثية بمعنى مجتمعة است يعنى بهبيني در آن روز هر گروهى را فراهم آورده شده و قتاده گفته كه جاثِيَةً از جثو مشتق است بمعنى جماعت يعنى در آن روز اهل ملل جماعت باشند كُلَّ أُمَّةٍ هر گروهى تُدْعى خوانده شوند إِلى كِتابِهَا بنوشته خودشان يعنى صحيفه عمل خود پس ايشان را گويند كه الْيَوْمَ تُجْزَوْنَ امروز جزاء داده خواهيد شد ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ بآنچه بوديد كه عمل ميكرديد.
٢٩- هذا كِتابُنا اين كتاب ماست اضافه كتاب امت بخود باعتبار نوشتن آن است بفرموده او يعنى اين كتابيست كه كرام الكاتبين را از افعال حسنه و از فعال سيئه بنوشتن آن امر فرموده بوديم يَنْطِقُ سخن گويد يعنى گواهى دهد عَلَيْكُمْ بر شما بآنچه كرده باشيد در دنيا بِالْحَقِ براستى و درستى يعنى بىزياده و نقصان مراد آنست كه صحيفه اعمال روشن سازد بر ايشان عملهاى ايشان را بر وجهى كه گويا ناطق است بآن، و گويند مراد لوح محفوظ است كه جميع افعال عباد در آن مكتوب است و مجاهد از رسول صلى اللَّه عليه و آله و سلّم روايت كند كه اول چيزى كه خدا خلق نمود قلم بود و او را از نور ايجاد نمود و درازى آن پانصد ساله راه است آن گه او را گفت بنويس هر چه خواهد بود