از اين سخن ملزم گشت اين آيه نازل گشت و بعضى گويند كه قريش بحضرت رسالت صلى اللَّه عليه و آله و سلّم گفتند كه عيسى مخلوق است و معبود نصارى پس روا باشد كه آلهه ما نيز مخلوق باشند اين آيه نازل شد، و در بعضى ديگر از تفاسير مذكور است كه چون آيه‌ إِنَّ مَثَلَ عِيسى‌ عِنْدَ اللَّهِ كَمَثَلِ آدَمَ‌ فرود آمد كفار گفتند كه ما در هدايت از نصارى در پيشيم زيرا كه ايشان آدمى را پرستش مينمايد و ما ملائكه را و بنا بر اينقول مراد ايشان از آلِهَتُنا خَيْرٌ أَمْ هُوَ تفضيل آلهه خودشان باشد بر عيسى و بعضى گويند كه مشركان گفتند كه چون رواست كه حضرت عيسى عليه السّلام پسر خدا باشد چرا نتواند بود كه ملائكه دختران وى باشند اين آيه آمد، و بنا بر اين همزه استفهام مشعر باشد بر ترديد ايشان در تفضيل عيسى عليه السّلام و ملائكه، و نزد بعضى آنست كه چون رسول مدح عيسى و مادرش كرد كفار گفتند كه محمّد ميخواهد كه ما نيز وى را پرستش نمائيم چنان كه ترسايان عيسى را مپرستند پس اين آيه آمد و بنا بر اين ضمير هُوَ راجع بحضرت رسالت صلى اللَّه عليه و آله و سلّم باشد، و در تفسير اهل البيت عليهم السّلام از امير المؤمنين عليه السّلام نقل كرده‌اند كه آن حضرت فرمود كه روزى نزد رسول آمدم و او در ميان جمعى از صناديد قريش نشسته بود چون مرا بديد زمانى در من نگاه كرد و فرمود كه‌

يا على انما مثلك فى هذه الامة كمثل عيسى ابن مريم أحبه قوم و أفرطوا فى حبه فهلكوا و أبغضه قوم و أفرطوا فى بغضه فهلكوا و اقتصد فيه قوم فنجوا

اى على جز اين نيست كه مثل تو در اين امت همچو مثل عيسى است كه قومى وى را دوست داشتند و در دوستى او غلو كردند و اذعان بالوهيت او كردند هلاك گشتند و گروهى وى را دشمن داشتند و در دشمنى وى افراط كردند و او را دشنام دادند و سخنان لا طايل و كلمات بى‌حاصل در حق او گفتند و ايذاء و آزار باو رسانيدند هلاك شدند و قومى در طريق اقتصاد سلوك نمودند نجات يافتند، و حال تو اى على در اين امت نيز چنين است زيرا كه طائفه‌اى ترا بالوهيت اذعان كنند و فرقه‌اى از اين امت تو را دشمن دارند و در حق تو سخنان بيهوده و كلمات ناپسنديده و عبارات ناانديشيده گويند پس هلاكت طائفه اولى در جانب افراط باشد و هلاكت فرقه ثانيه در طرف تفريط، و چون قريش اينسخن بشنيدند بر ايشان گران آمد و بنياد تغامز كردند و بخنديدند و گفتند محمّد پسر عم خود را تشبيه بانبياء ميكند اين آيه نازل گشت كه چون بعيسى مثلى زده شده يعنى چون على را مماثل عيسى گردانيدى قوم تو از سفاهت خويش قول ترا ضعيف انگاشتند و از غايت حسد كلام ترا غير صحيح پنداشتند و خداى تعالى عالم است بر تغامز ايشان و عدم تصديق ايشان بمقاله تو پس گفتند هر گاه على مماثل عيسى باشد خدايان ما از عيسى بهتر خواهند بود و بيان نكردند اينكلام را مگر بجهت جدال و عناد، و نيز از ائمه هدى عليهم السّلام منقولست كه چون رسول در جنگ سلاسل در حق امير المؤمنين‌