يعنى شما و آنچه او را ميپرستيد قادر نيستيد به اينكه اضلال مردمان كنيد و ايشان را بعبادت آن چيز درآوريد و على التقديرين ضمير أَنْتُمْ‌ متعلقست بعبده و معبودان ايشان بر طريق تغليب مخاطب بر غايب و جايز است كه‌ وَ ما تَعْبُدُونَ‌ مفعول معه باشد و ساد مسد خبر و تقدير كلام اينكه انكم قرناء آلهتكم لا تزالون تعبدونها يعنى بدرستى كه شما قرين و همنشين خدايان خوديد كه از هم جدا نميشويد و هميشه بعبادت آنها مشغوليد و بنا بر اين‌ ما أَنْتُمْ‌ كلام مستأنف باشد و ضمير أَنْتُمْ‌ متعلق بعبده يعنى نيستيد شما اى بت‌پرستان بر آنچه ميپرستيد مضل بندگان و مغوى ايشان مگر اصحاب جحيم كه در علم الهى مقرر شده باشد كه ايشان معذب خواهند شد بعذاب اليم حق سبحانه بعد از آن بجهت رد قول آنها كه ملائكه را معبود خود ميدانستند و بپرستيدن ايشان اقدام مينمودند بجبرئيل امر فرمود كه حبيب مرا از عبوديت خود و ابناى جنس خود خبر ده و بگو كه:

١٦٤- وَ ما مِنَّا و نيست از ما هيچكس‌ إِلَّا لَهُ‌ مگر آنكه مر او را براى عبادت‌ مَقامٌ مَعْلُومٌ‌ جائيست دانسته شده و مقرر گشته كه در آنجا بپرستش او سبحانه مشغولست و از آن تجاوز نميتواند نمود، يعنى هر يكى از ما را بقدر مرتبه خود مقامى است از عبادت كه از آن در در نميتوان گذشت بعضى منتصب و بعضى راكع و بعضى ساجد كه هيچكدام از آن حال بحالت ديگر منتقل نميتواند شد پس چون مخلوق و مربوب او سبحانه باشيم و ببند بندگى او در بند و از روى خوف و خشيت و خشوع و مذلت بعبادت او مشغول چگونه لياقت رتبه معبوديت داشته باشيم، و احتمال دارد كه اين كلام و آنچه قبل از اوست يعنى‌ سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا يَصِفُونَ‌ متصف باشد بآيه‌ وَ لَقَدْ عَلِمَتِ الْجِنَّةُ إِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ‌ بر تقدير آنكه مراد از جن ملائكه باشند پس اين آيات مقول قول ملائكه باشد و حاصل معنى اينكه فرشتگان ميدانند كه مشركان افتراء مينمايند بر ايشان در نسبت دادن ايشان را بپروردگار عالميان و گواهى ميدهند بر احضار ايشان بعذاب دايمى در آن سر او تسبيح و تنزيه ميكنند او سبحانه را از اين وصف نالايق و ناسزا، و استثناء ميكنند بندگان مخلص را از اينگفتار ناروا و ميگويند مر اين كفره را كه شما و معبودان شما قدرت نداريد كه بندگان خدا را اضلال كنيد و بر دين او غالب شويد و آن را بپوشانيد مگر آن كسانى را كه علم خدا متعلق باشد بآنكه عاقبت ايشان بكفر منجر شود و مثل شما در عذاب جحيم و عقاب اليم گرفتار شوند. و چگونه ما مناسبت باو سبحانه داشته باشيم و در نسب باو مرتبط باشيم و حال آنكه بندگان درگاه و ذليلان بارگاه اوئيم و هر كدام از ما را مقامى از طاعت و عبادت است كه استطاعت آن ندارد كه از آن تنزل نمايد بجهت خوف عتاب و ترس عقاب.