تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ٢٣٦ - سوره الزخرف(٤٣) آيات ١ تا ٩
الجنة بغير الحساب
و ابو بصير از حضرت امام محمد باقر عليه السّلام نقل كرده كه هر كه باين سوره مداومت نمايد خداى تعالى او را در لحد از هوام زمين و فشارش قبر ايمن گرداند تا روز محشر و چون محشور شود اين سوره بصورتى زيبا برآيد و او را بفرمان حق سبحانه و تعالى به بهشت درآورد.
و بدانكه چون حقتعالى ختم سوره (حمعسق) بذكر قرآن و وحى نمود در افتتاح اين سوره نيز اين مضمون را مرعى داشته فرمود كه:
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ حم ١- وَ الْكِتابِ الْمُبِينِ ٢- قسم باسماى حسنى كه مبادى آنها باين دو حرف مطرّز باشد و بقرآن روشن و هويدا از حيثيت وضوح معانى آن بر كافه انام يا باعتبار حجج واضحه داله بر نزول آن از نزد ملك علام يا روشن كننده احكام اسلام و آشكارا سازنده قواعد حلال و حرام جواب قسم اينكه:
٣- إِنَّا جَعَلْناهُ بدرستى كه ما گردانيدهايم اين كتاب را قُرْآناً عَرَبِيًّا قرآنى بلغت عرب لَعَلَّكُمْ تا شايد كه شما كه اهل عربيد تَعْقِلُونَ دريابيد آن را و بغور معانى آن رسيده و بدان منتفع شويد، و يا بسبب وفور آثار فصاحت و كثرت اطوار بلاغت و جزالت آن بصحت نبوت پيغمبر ما عالم گرديد، و مخفى نيست كه اين كلام از أيمان حسنه بديعه است بجهت تناسب قسم و مقسم عليه و (لعل) مستعار است از براى معنى اراده يعنى قرآن را بلغت عرب فرستاديم بجهت اراده آنكه عرب آن را تعقل كنند و بگفتار لَوْ لا فُصِّلَتْ آياتُهُ قايل نشوند، و چون مجعول بمعنى محدث است پس آيه دالست بر آنكه قرآن محدث است و متصف بصفت قدم نيست.
٤- وَ إِنَّهُ و بدرستى كه قرآن فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا در اصل همه كتابها كه نزديك ما است يعنى در لوح محفوظ كه مستنسخ جميع كتب منزله است و محفوظ از تغيير و تبديل لَعَلِيٌ هر آينه بزرگست و عاليمقدار از روى اعجاز و فرط فصاحت و جزالت و يا از حيثيت منسوخيت كتب سالفه بآن و يا بوجوب ادامت عمل بآن و يا بجهت تضمن آن بفوايد جليله كثيره و يا بسبب تعظيم و تكريم فرشتگان و اهل ايمان در آن حَكِيمٌ محكم كرده شده از تطرق تناقص و طريان نسخ يا خداوند حكمت بالغه و مظهر حق و صواب و بعد از آن بر سبيل انكار خطاب ميفرمايد باهل جحود و انكار و ميگويد.
٥- أَ فَنَضْرِبُ عَنْكُمُ الذِّكْرَ صَفْحاً اين عطفست بر جمله محذوف و تقدير كلام