حج و عمره در قرآن و حديث - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٣٥ - و - فضيلت خرج كردن در راه حج

برخى از اين قصّه‌پردازان مى‌گويند كه هرگاه كسى يك بار حج رود، سپس [به جاى دوباره حج كردن‌] صدقه بدهد و صله رحم انجام دهد، برايش بهتر است.

فرمود: «دروغ گفته‌اند. اگر مردم چنين كنند، حج تعطيل مى‌شود. خداى متعال، اين خانه را مايه برپايى براى مردم قرار داده است».

توضيح‌

از روايت اخير و روايات ديگر، فهميده مى‌شود كه برترى حج بر صدقه، در جايى است كه به خاطر سختى و رنج حج، به صدقه رو آورده شود و اين همايش عظيم، تعطيل يا تضعيف گردد. پس اكنون كه خواستارانِ حج، فزون‌تر از ظرفيت مكان‌هاى مقدّس‌اند و مسئله پيش‌گفته پيش نمى‌آيد، صدقه، بسى برتر از حج استحبابى است. شاهد اين معنا، روايت ابو بصير از امام باقر عليه السّلام است كه مى‌فرمايد:

اگر هزينه زندگى خانواده‌اى مسلمان را بپردازم، سيرشان سازم، آنها را بپوشانم و از مردمْ بى‌نيازشان گردانم، نزد من، محبوب‌تر از آن است كه حج بگزارم و حج بگزارم و حج بگزارم تا ... هفتاد حج.

روشن است كه اين سنجش‌ها و ترجيح‌ها، ميان حجّ مستحب و صدقه مستحب (انفاق) است و نه ميان حجّ واجب و صدقه مستحب؛ چون هيچ مستحبّى نمى‌تواند جاى واجب را بگيرد يا از آن، بالاتر باشد.

و- فضيلت خرج كردن در راه حج‌

٣١١. پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله: انفاق در حج، هفتصد برابرِ انفاق در راه خدا، پاداش دارد.

٣١٢. امام على عليه السّلام- در حديث چهارصد موعظه-: يك درهم كه كسى در راه حج خرج‌