پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٣ - ٢- نفخ صور يا فرياد مرگ و حيات

در دنباله آيه اشاره به نفخه دوّم كرده، مى‌فرمايد: «سپس بار ديگر در صور دميده مى‌شود و ناگهان همگى به پا مى‌خيزند و منتظر هستند» (تا به حساب آنها رسيدگى شود) ثُمَّ نُفِخَ فيهِ اخْرى‌ فَاذا هُمْ قِيامُ يَنْظُرُوْنَ‌

«صور» در اصل به معناى «شيپور» است كه معمولًا براى توقف يا حركت لشكر و گاه كاروان‌ها از آن استفاده مى‌كردند و در اين آيه در مورد توقّف عمومى حيات در عالم هستى، و حركت مجدّد آن به كار رفته است، و در اين زمينه شرح مفصّلى داريم كه به خواست خدا در بخش توضيحات مى‌خوانيد.

در دوّمين آيه تنها اشاره به نفخ صور دوّم شده است، و مى‌گويد: «به خاطر بياوريد روزى را كه در صور دميده مى‌شود، و تمام كسانى كه در آسمان‌ها و زمينند در وحشت فرو مى‌روند» وَ يَوْمَ يُنْفَخُ فى الصُّوْرِ فَفَزِعَ مَنْ فى السَّمواتِ وَ مَنْ فى الْأرْضِ‌

بعضى مانند «علامه طباطبايى» در «الميزان» بعيد نمى‌دانند كه اين آيه اشاره به هر دو نفخ باشد، ولى ذيل آيه كه مى‌گويد: «همگى با خضوع در پيشگاه خدا حاضر مى‌شوند» وَكُلٌّ اتَوْهُ داخِرِيْنَ‌ نشان مى‌دهد كه منظور «نفخ دوّم» است.

در اين‌جا نيز به جمله استثنائيه‌ الّا مَنْ شاءَ (مگر كسانى كه خدا بخواهد) برخورد مى‌كنيم كه تفسير آن را در ذيل آيه اوّل دانستيم.

سوّمين آيه ناظر به نفخه دوّم، نفخه رستاخيز است، مى‌فرمايد: «در صور دميده مى‌شود ناگهان آنها از قبرها شتابان به سوى (دادگاه) پروردگارشان حركت مى‌كنند» وَ نُفِخَ فى الصُّوْرِ فِاذا هُمْ مِنْ الْأجْداثِ الى رَبِّهِمْ يَنْسِلُونْ‌. [١]

مفسّران تصريح كرده‌اند كه اين آيه ناظر به «نفخه دوّم» است، و ذيل آيه و آيات بعد از آن نيز گواه اين معناست.

[١]. اجداث جمع جدث (بر وزن قفس) به معناى قبر است، و ينسلون از ماده نسل (بر وزن فصل) به معناى راه رفتن سريع است. راغب در مفردات معناى اصلى آن را جدا شدن مى‌گيرد و اطلاق نسل بر فرزندان آدم را از همين نظر مى‌داند.