پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٧ - ٣- لباس دوزخيان

اعمالشان را ببيند، اينها نشان مى‌دهد كه قوانين حاكم بر زندگى آن جهان با اين جهان بسيار متفاوت است (دقت كنيد).

در دوّمين آيه تعبير تازه‌اى درباره لباس‌هاى دوزخيان شده، مى‌فرمايد: «لباس‌هاى آنها از «قطران» است، و صورت‌هايشان را آتش مى‌پوشاند»! (سَرابيلُهُمْ مِنْ قَطِرانٍ وَ تَغْشى وُجُوهَهُمُ النَّارُ).

«سرابيل» جمع «سربال» (بر وزن مثقال) به گفته راغب در «مفردات» به معناى پيراهن است از هر جنسى كه باشد.

همين معنا در «لسان العرب» و «صحاح اللغه» نيز آمده است، بعضى نيز آن را به معناى هرگونه لباس تفسير كرده‌اند.

در كتاب التحقيق آمده است كه سربال به معناى لباسى است كه قسمت بالاى بدن را مى‌پوشاند و «سروال» به معناى چيزى است كه قسمت پايين بدن با آن پوشانده مى‌شود، اين واژه (سربال) به پارچه ندوخته‌اى كه بر بدن مى‌افكنند و زره كه در جنگ مى‌پوشند، نيز اطلاق شده است.

امّا «قَطِرانْ» (در لغت گاه قَطْرانْ و قِطْرانْ نيز تلفّظ مى‌شود) به معناى مادّه سياه رنگ قابل اشتعال بدبويى است كه از درخت بنام‌ «ابْهَلْ» مى‌گرفتند و مى‌جوشانيدند تا سفت شود، و براى درمان بيمارى «جَرَب» به بدن شتر مى‌ماليدند، و معتقد بودند اين ماده سوزنده، بيمارى جرب را از بين مى‌برد. [١]

اين «قطران گياهى» است، نوعى قطران ديگر نيز داريم كه به هنگام تقطير زغال‌سنگ براى تهيه گاز حاصل مى‌شود.

از بعضى نوشته‌ها استفاده مى‌شود كه قطران را كه مايع روغنى شكل و چسبنده‌اى است از چوب‌هاى صمغ دهنده درختان ديگر نيز مى‌گيرند، از اين ماده براى ضدّ عفونى‌كردن در دامپزشكى استفاده مى‌كنند. [٢]

به هر حال از آيه فوق استفاده مى‌شود كه به جاى لباس، بدن‌هاى دوزخيان را با نوعى مادّه سياهرنگ قابل اشتعال مى‌پوشانند كه همه چيزش بر ضدّ انتظارى است كه انسان از لباس دارد، لباس زينت است،

[١]. تفسير فخر رازى، جلد ١٩، صفحه ١٤٨.

[٢]. فرهنگ معين ماده قطران.