لَهُمْ جَنَّاتٌ تَجْري مِنْ تَحْتِها الأنْهارُ خالدينَ فيها نُزُلًا مِنْ عِنْدِ اللَّه وَ ما عِنْدَ اللَّه وَ ما عِنْدَ اللَّه خَيْرٌ لِلابْرارِ: براى پرهيزگاران، باغ‌هايى از بهشت است، كه از زير درختانش نهرها جارى است، هميشه در آن خواهند بود.

و اين‌ «نخستين پذيرائى» است كه از خداوند به آنها مى‌رسد و آنچه نزد خداست براى نيكان بهتر است.

شبيه اين تعبير در آيه ١٠٧ كهف و آيه ١٩ سجده، و آيه ٦٢ صافّات و آيه ٣٢ فصّلت آمده است.

براى روشن شدن مفهوم حقيقى اين آيات بايد معناى «نُزُل» دقيقاً روشن شود، «راغب» در «مفردات» مى‌گويد: النُّزُلُ ما يُعَدُّ لِلنّازِلِ مِنَ الزّادِ: «نزل چيزى است كه براى ميهمانى كه فرود مى‌آيد از زاد و توشه فراهم مى‌كنند».

طبق اين تفسير تمام نعمت‌هايى كه براى پذيرائى ميهمان آماده مى‌شود مصداق «نزل» است. همين معنا در «صحاح اللغه» و «مقاييس» نيز آمده است.

بعضى از مفسران گفته‌اند «نُزُل» به معناى پذيرائى سلطان از افرادى است كه بر او وارد مى‌شوند قبل از آنكه حقوق و شهريه‌اى براى آنها مقرر گردد. [١]

ولى بعضى ديگر گفته‌اند «نزل» نخستين چيزى است كه به وسيله آن از ميهمان پذيرائى مى‌شود (مانند شربت يا ميوه‌اى كه در زمان ما در آغاز ورود براى ميهمان‌ها مى‌آورند». [٢]

اين معنا با مفهوم «نزول» كه به معناى فرود آمدن است تناسب زيادى دارد.

بنابراين با توجه به اينكه قرآن مى‌گويد: باغ‌هاى بهشتى (با تمام نعمت‌ها و مواهبش).

پيش پذيرائى الهى در آن ميهمانسراى بزرگ است مفهومش اين است كه پذيرائى‌هاى سيار مهم‌تر و عاليترى در پى آنهاست و شايد اشاره به همان‌ نعمت‌هاى معنوى و جذبه‌هاى روحانى و جلوه‌هاى ربانى‌ باشد، به همين دليل در آيه ١٩٨ آل‌عمران بعد از جمله‌ نُزُلًا مِنْ عِنْدِ اللَّه‌ مى‌فرمايد: وَ ما عِنْدَ اللَّه خَيْرٌ لِلابْرارِ: «آنچه نزد خداست براى نيكان بهتر است» (دقت كنيد).

حتى اگر «نزل» به معناى مجموعه طعام و غذايى باشد كه براى ميهمان آماده مى‌كنند (آن گونه كه از كلمات جمعى از ارباب لغت استفاده مى‌شود) باز هم نمى‌توان انكار كرد كه پذيرائى شخص كريم و بزرگ منحصر به اطعام ميهمان نخواهد بود، بلكه علاوه بر آن، خلعت‌ها و نعمت‌ها و جوائزى به آنان‌

[١]. تفسير فخررازى، جلد ٢٥، صحفه ١٨٢.

[٢]. تفسير المنار، جلد ٤، صفحه ٣١٤- به اين ترتيب براى «نزل» سه معنا متفاوت و در عين حال متقارب بيان كرده‌اند.