پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٣ - تحقير و سرزنش فراوان
در حقيقت تجسّمى است از اعمال خودتان!.
در پنجمين آيه به چهره ديگرى از ملامت و سرزنش و تحقير دوزخيان از سوى خازان دوزخ و مأموران عذاب و كيفر برخورد مىكنيم مىفرمايد: «كسانى كه در آتش دوزخند به خازنان جهنم مىگويند از پروردگارتان بخواهيد (لااقل) يك روز عذاب را از ما بردارند- آنها مىگويند: آيا پيامبرانتان با دلائل روشن به سراغ شما نيامدند؟! مىگويند: بلى (آمدند) مىگويند: پس هر چه مىخواهيد دعا كنيد ولى (بدانيد) دعاى كافران جز در ضلالت نيست (و هرگز به اجابت نمىرسد) (وَ قالَ الذَّينَ في النَّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ ادْعُوا رَبَّكُمْ يُخَفِّفْ عَنَّا يَوْماً مِنَ العَذابِ- قالُوا اوَ لَمْ تَكُ تَأتيكُمْ رُسُلُكُمْ بِالبَيِّناتِ قالُوا بَلى قالُوا بَلى فَادْعُوا وَ ما دُعاءُ الكافِرينَ الّا في ضَلالٍ).
اين تعبيرات همچون شلاقى بر روح آنها نواخته مىشود، و آنها را شكنجه مىدهد، آنها فقط تقاضاى يكروز نجات از عذاب كردند اما پذيرفته نشد، آنها از خازان تقاضاى دعا كردند، ولى خازنان در پاسخ گفتهاند: خودتان دعا كنيد، به خاطر اينكه آنها لايق دعا نبودند كه اين خود نوعى تحقير استع و يا دعا كردن براى آنها بايد به اذن خدا باشد و خدا هرگز چنين أذنى نداده، و يا اينكه چون اين دعا به اجابت نمىرسد بيهوده است، لذا حتى از دعا كردن نيز مضايقه مىكنند، و مىگويند خودتان دعا كنيد (و بدانيد به جايى نمىرسد) و اين نيز تعبير دردآور ديگرى است.
در ششمين آيه، گوشه ديگرى از عذاب روحى دوزخيان نشان داده، مىگويد: «هنگامى كه دوزخ، آنها را از دور مىبيند، صداى وحشتناك و خشم آلود او را كه با نفس زدن شديد همراه است مىشنوند» (اذا رَأَتْهُمْ مِنْ مَكانٍ بَعيدٍ سَمِعُوا لَها تَغَيُّظاً وَ زَفيراً).
در اينجا براى دوزخ تمام اوصاف يك حيوان درنده وحشتناك بيان شده كه وقتى طعمه خود را مىبيند، صداى وحشتناك و خشم آلودش را كه با تنفس شديد همراه است بلند مىكند، صحنهاى كه تمام وجود او را در وحشت فرو مىبرد و از پاى در مىآورد.