در بعضى ديگر از آيات قرآن روى مسأله استقامت (ثبات بر جاده مستقيم) در طريق ايمان و اطاعت حق تكيه شده است، چنانكه در آيات ١٣ و ١٤ احقاف مى‌فرمايد: «انَّ الَّذينَ قالُوا رَبُّنَا اللَّه ثُمَّ اسْتَقامُوا فَلا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لاهُمْ يَحْزَنونَ اولئكَ اصْحابُ الْجَنَّةِ خالدِينَ فيها جَزَاءً بِما كانُوا يَعْمَلُون»: «كسانى كه گفتند پروردگار ما اللَّه است استقامت به خرج دادند نه ترسى بر آنهاست و نه غمى- آنها اصحاب بهشتند، و جاودانه در آن مى‌مانند، اين پاداش اعمالى است كه انجام مى‌دادند». [١]

«استقاموا» از ماده‌ «استقامت» به معناى ملازمت راه مستقيم و ثبات بر خط صحيح است، به تعبير ديگر هم مفهوم اعتدال و دورى از هرگونه انحراف در آن است، و هم مفهوم ثبات، و اگر مى‌بينيم بعضى از اهل لغت آن را به معناى اعتدال تفسير كرده‌اند از همين نظر است.

راغب در مفردات مى‌گويد: «استقامت در مورد راهى گفته مى‌شود كه روى خط مستقيم قرار داشته باشد، و به همين جهت به راه حق، «صراط مستقيم» گفته مى‌شود، و استقامت انسان همان ملازمت طريق مستقيم است». [٢]

لذا در مفهوم استقامت هم معناى صاف بودن طريق افتاده است و هم پايدارى و مقاومت، و بنابراين از امورى كه سبب ورود در كانون لطف خدا يعنى بهشت مى‌شود علاوه بر ايمان تداوم خط و راه صحيح و مستقيم است.

در بعضى از روايات كه از ائمه معصومين عليه السلام در تفسير اين آيه نقل شده آمده است‌ «اسْتَقامُوا عَلى وَلايَةِ اميرِ الْمُؤْمِنينَ عليه السلام: «منظور استقامت و بقاء بر ولايت اميرمؤمنان علي عليه السلام است (كه خط مستقيم اسلام راستين مى‌باشد). [٣]

و اينكه نخست سخن را از «ايمان» مى‌گويد (قالُوا رَبُّنا اللَّه) و بعد استقامت بر جاده صحيح را با «ثُمَّ» كه براى عطف با فاصله است بعد از آن مى‌آورد اشاره به اين است كه چنين عملى نتيجه چنان ايمانى است.

اين نكته نيز قابل دقت است كه سرچشمه نگرانى‌هاى انسان گاه امورى است كه در گذشته واقع شده، و بر آن اندوه مى‌خورد، و گاه نسبت به امور آينده است كه از آن بيمناك مى‌باشد، قرآن در آيه مورد بحث‌

[١]. آيات ٣٠ و ٣١ سوره فصلت نيز همين معنى را مى‌رساند.

[٢]. مفردات راغب، ماده قوم.

[٣]. تفسير على بن ابراهيم ذيل آيه سوره فصلت كه مشابه آيه فوق است (جلد ٢، صفحه ٢٦٥) و همچنين در ذيل آيه مورد بحث (صفحه ٢٩٧).