دهمين آيه ناظر به مسأله‌ «ميزان» و ترازوى سنجش اعمال است، مى‌فرمايد «ما ترازوهاى عدل را در روز قيامت نصب مى‌كنيم، لذا به هيچ‌كس كمترين ظلمى نمى‌شود» وَ نَضَعُ الْمَوازينَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيامَةِ فَلا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْئاً.

همه چيز با اين ترازوى سنجش وزن مى‌شود، بزرگ باشد يا كوچك «حتى اگر به اندازه سنگينى يك دانه خردل باشد آن را (براى حساب) مى‌آوريم (و به ميزان مى‌نهيم) و كافى است كه ما حساب كننده باشيم» وَ انْ كانَ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ اتَيْنا بِها وَ كَفَى بِنا حاسِبِيْنَ‌.

دانه خردل دانه بسيار كوچك و كم وزنى است كه در كوچكى و حقارت ضرب المثل است، اشاره به اينكه كوچكترين اعمال نيز در آن روز مورد سنجش قرار مى‌گيرد.

«موازين» جمع‌ «ميزان» به معناى وسيله سنجش وزن است، اين تعبير نشان مى‌دهد كه در آن روز نه فقط يك ترازو كه ترازوهاى متعددى براى سنجش اعمال گذاشته مى‌شود.

بعضى گفته‌اند ممكن است براى هر انسانى ترازويى باشد، يا براى اهر امتى ترازويى، و يا براى هر عملى يك ترازو، مثلًا نمازها را با يك ترازو بسنجند، و روزه‌ها و حج و جهاد را هر كدام با ترازويى مخصوص به خود.

بعضى گفته‌اند ترازو در حقيقت يك بيش نيست، به خاطر رواياتى كه بعداً به آن اشاره خواهد شد، و صيغه جمع در اينجا براى بيان عظمت است، ترازويى است بسيار عظيم كه كار هزاران ترازو را انجام مى‌دهد!. [١]

ولى چنانكه خواهيم گفت هيچ دليلى بر اين تفسير كه مخالف ظاهر آيه است نداريم بلكه دليل بر تعدّد ميزان‌ها داريم.

مهم اين است كه در اينجا منظور از «ميزان» روشن مى‌شود كه آيا به معناى همين ترازوهاى معمولى كه داراى دو كفه است، هرچند بسيار بزرگ و عظيم باشد؟!

و در اين صورت وزن كردن اعمال با آنها در حالى كه عمل وزنى ندارد لابد به خاطر آن است كه نامه اعمال را در آن مى‌نهد و مى‌سنجند، و يا به خاطر تجسّم عمل و داراى وزن شدن.

خلاصه اينكه آنها كه ترازوهاى آن جهان را همچون ترازوهاى اين دنيا پنداشته‌اند مجبور شده‌اند كه‌

[١]. روح المعانى، جلد ١٧، صفحه ٥٠ و ٥١.