سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٣٥ - معناي ترس از خدا و ديگر عوامل

و روايات مربوط به مسئلة تقواي الهي، به ترس از خدا نيز سفارش شده است؛ زيرا تقوا گرچه از مادة «وقايه» به‌معناي صيانت و حفظ کردن گرفته شده، متضمن ترس از خدا نيز هست و ترس از خدا و به‌تعبير‌ديگر، ترس از گناه و عذاب الهي در آن اشراب شده است. براي نمونه، خداوند مي‌فرمايد: جَزَاؤُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنَّاتُ عَدْنٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الأنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا أَبَدًا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمْ وَرَضُوا عَنْهُ ذَلِكَ لِمَنْ خَشِيَ رَبَّهُ[١]؛ «پاداش ايشان (ايمان‌آورندگان و...) نزد پروردگارشان بهشت‌هاي پاينده است که از زير آنها جوي‌ها روان است؛ در آنجا هميشه جاودانه باشند. خدا از آنان خشنود است و آنان از خدا خشنودند. اين [پاداش] براي کسي است که از پروردگار خود بترسد». در آيه‌اي ديگر خداوند مي‌فرمايد: وَلِمَنْ خَافَ مَقَامَ رَبِّهِ جَنَّتَانِ(٢)؛ «و براي کسي که از ايستادن در پيشگاه پروردگار خويش [جايگاه حساب] بترسد، دو بهشت است».

در برخي از آيات ديگر قرآن، ترس از عذاب الهي مطرح شده است؛ براي نمونه مي‌توان به اين آيه اشاره كرد: قُلْ إِنِّي أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ[٣]؛ «بگو: من مي‌ترسم که اگر پروردگار خويش را نافرماني کنم، گرفتار عذاب روزي بزرگ شوم». در برخي از آيات نيز به ترس از روزي سفارش شده است که گناهکاران در آن عذاب مي‌شوند: وَاتَّقُوا يَوْماً تُرْجَعُونَ فِيهِ إِلَى اللَّهِ ثُمَّ تُوَفَّى كُلُّ نَفْسٍ مَا كَسَبَتْ وَهُمْ لا يُظْلَمُونَ[٤]؛ و بترسيد از روزي که شما را به‌سوي خدا بازگردانند؛ آن‌گاه به هرکسي [پاداش] آنچه کرده است، به‌تمامي دهند و بر آنان ستم نرود».

حال با توجه به اينکه در جايي از ما خواسته شده که از خدا بترسيم و در جاي