سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣١٠ - اشاره اي به ترتيب منطقي مناجات امام سجاد&dagger
امام در فراز سوم به حصول آرامش و سكونت دل با ياد خدا اشاره ميكنند. اضطراب، دلواپسي و نگراني كه لازمة زندگي دنياست، همواره باعث رنجش انسان ميشود. انسان آرامشيافته، چون غريقي است كه در امواج دريا گرفتار شده و در آستانة مرگ قرار گرفته است؛ اما ناگاه از آن ورطة هلاك جان به در ميبرد و به ساحل نجات ميرسد و پس از دستوپنجه نرم كردن با مرگ، اميد به زندگي باز در او شعلهور ميشود و از سلامتي و رهايي خويش از چنگال مرگ لذت ميبرد؛ يا چون كسي است كه در بياباني کرانناپيدا گم شده و كاملاً مضطرب و نگران و بيمناك از آيندة خويش است؛ اما وقتي راه خود را بازمييابد، شعلة اميد در قلبش ميتابد و از اينكه از دام بلا رهيده است، لذتي بيپايان حس ميكند.
وقتي انسان به لذت ياد خداوند پي برد و دريافت كه آن لذت از هر لذتي والاتر و پايدارتر است، بايد از اينكه عمر خود را صرف لذت بردن از نعمتهاي محدود دنيوي كرده و از لذت بينهايت ياد خدا غافل شده است، استغفار كند. ازاينرو امام در فراز چهارم مناجات خويش، از لذت بردن از غير ذكر خدا استغفار ميكنند و ميفرمايند:وَأسْتَغْفِرُكَ مِنْ كُلِّ لَذَّةٍ بَغيْرِ ذِكْرِكَ.
امام آنگاه در پايان مناجات ميفرمايند:
إِلَهِي أَنْتَ قُلْتَ ـ وَقَوْلُكَ الْحَقُّ ـ : أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْراً كَثِيراً َسَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَأَصِيلاً»[١] وَقُلْتَ ـ وَقَوْلُكَ الْحَقُّ ـ : «فَاذْكُرُونِي أَذْكُرْكُمْ»[٢] فَأَمَرْتَنَا بِذِكْرِكَ وَوَعَدْتَنَا عَلَيْهِ أَنْ تَذْكُرَنَا تَشْرِيفاً لَنَا وَتَفْخِيماً وَإِعْظَاماً وَهَا نَحْنُ ذَاكِرُوكَ كَمَا أَمَرْتَنَا؛ فَأَنْجِزْ لَنَا مَا وَعَدْتَنَا يَا ذَاكِرَ الذَّاكِرِينَ وَيَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ؛ خدايا، تو در كتابت فرمودي ـ و سخن تو حق است ـ :
[١] احزاب (٣٣)، ٤١ـ٤٢. [٢] بقره (٢)، ١٥٢.