سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٣٥٨ - تبيين چيستي مکر و فريب دنيا

خداوند آب را از آسمان فرو مي‌فرستد[١]و به‌وسيلة آن آب، گياه و درختان را مي‌روياند،[٢]و به‌وسيلة آنچه برروي زمين رويانده و ساير خوراکي‌ها شما را روزي مي‌دهد.[٣]

طبيعي است براي اينکه باران ببارد مقدمات، اسباب و اوضاعي بايد فراهم شود. همچنين براي تأمين غذايي که در اختيار ما قرار مي‌گيرد، عواملي گوناگون دخيل‌اند. بااين‌همه چون خداوند مسبب‌الاسباب است و همة امور با اراده و اذن او انجام مي‌پذيرند، و نيز ازآن‌جهت که آموزه‌هاي قرآني بر آن‌اند که نقش محوري خداوند را برجسته سازند، امور و پديده‌ها به خداوند که علت ايجادي است نسبت داده مي‌شوند. البته در مواردي نيز پديده‌ها به ديگر عوامل نسبت داده شده‌اند. امام(عليه السلام) در مناجات خويش انحرافات و لغزش‌هاي انسان‌ها را به دنيا نسبت مي‌دهند؛ زيرا سه عامل در انحراف انسان نقش دارند که عبارت‌اند از: هواي نفس، شيطان و دنيا. اگر لذايذ دنيوي نمي‌بود، انسان به گناه نمي‌افتاد و ازاين‌جهت که دنيا و لذايذ دنيوي خود عاملي براي انحراف و گناه‌اند، مي‌توان دنيا را عامل گناه و انحراف انسان دانست و آن را مکار، خدعه‌گر و فريب‌کار معرفي کرد.

تبيين چيستي مکر و فريب دنيا

پرسش ديگر اين است که حقيقت و مصداق مکر و فريب دنيا چيست؟ آنچه از دنيا در اختيار ما قرار گرفته، هوايي است که تنفس مي‌کنيم، نوري است كه از آن بهره‌مند مي‌شويم و خوردني‌هايي هستند كه از آنها تغذيه مي‌كنيم، و نيز زندگي و حياتي است که در دنيا از آن برخورداريم و لذايذي است که دنيا در اختيار ما نهاده است. پس