سجاده های سلوک - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٠٦ - معرفت ناب توحيدي در كلام امام صادق&dagger

حواله به غايب داده است. هركه پندارد صفت و موصوف را باهم مي‌پرستد، يكتايي و توحيد را باطل دانسته است، چون صفت غير از موصوف است. هركه پندارد موصوف را به صفت مي‌افزايد، همانا بزرگ را كوچك كرده (و بي‌نهايت را در محدود گنجانده) و هيچ‌يك خدا را چنان‌كه سزاوار اوست نشناختند و ارج ننهادند.

: بَابُ الْبَحْثِ مُمْكِنٌ وَطَلَبُ الْمَخْرَجِ مَوْجُودٌ. إِنَّ مَعْرِفَةَ عَيْنِ الشَّاهِدِ قَبْلَ صِفَتِهِ، وَمَعْرِفَةَ صِفَةِ الْغَائِبِ قَبْلَ عَيْنِهِ. قِيلَ: وَكَيْفَ نَعْرِفُ عَيْنَ الشَّاهِدِ قَبْلَ صِفَتِهِ؟ قَال : تَعْرِفُهُ وَتَعْلَمُ عِلْمَهُ وَتَعْرِفُ نَفْسَكَ بِهِ وَلا تَعْرِفُ نَفْسَكَ بِنَفْسِكَ مِنْ نَفْسِكَ وَتَعْلَمُ أَ نَّ مَا فِيهِ لَهُ وَبِهِ كَمَا قَالُوا إِنَّكَ لأنْتَ يُوسُفُ، قالَ أ نَا يُوسُفُ وَهَذَا أ خِي».[١] ما كانَ لَكُمْ أ نْ تُنْبِتُوا شَجَرَها؟»[٢] يَقُولُ لَيْسَ لَكُمْ أَ نْ تَنْصِبُوا إِمَاماً مِنْ قِبَلِ أ نْفُسِكُمْ تُسَمُّونَهُ مُحِقّاً بِهَوَى أ نْفُسِكُمْ وَإِرَادَتِكُم؛[٣] عرض شد: پس راه توحيد و يكتاپرستي چيست؟ امام(عليهم السلام) فرمود: كاوشگري و تحقيقْ ممكن و ره‌جويي و امكان نيل به آن معرفتْ فراهم است. به‌راستي شناخت «خود» حاضر، پيش از صفتش و شناخت صفت غايب، پيش از «خود» او صورت گيرد. گفته شد: چگونه «خود»‌حاضر را پيش از صفتش بشناسيم؟ فرمود: او را مي‌شناسي و علمش را مي‌داني و خودت را نيز به‌وسيلة او مي‌شناسي و خود را به‌وسيلة خود و از پيش خود

١ . يوسف (١٢)، ٩٠.

٢ . نمل (٢٧)، ٦٠.

٣. حسن‌بن‌علي حرّاني، تحف العقول عن آل ‌الرسول ، ص٣٢٥ـ٣٢٩.