تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٢٩ - رهنمودهايى از آيات

و با اين تغييرهاى ظاهرى روشهاى اساسى و محورى كار به صورت يگانه و ثابت باقى مى‌ماند، و آن دعوت مردم به بازگشت به خدا و توجه دادن آنان به داده‌هاى ايمان و پيروى كردن از رسالت و انگيزش مردمان براى طرد شركاى موهومى خداى عزّ و جلّ است.

«فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كانَ غَفَّاراً- پس گفتم كه از پروردگار خويش آمرزش خواهيد كه او بسيار آمرزنده است.» يعنى از آنان خواست كه از خدا طلب آمرزش كنند، و به آنان اطمينان داد كه آمرزش صفت خداى رحمان است، و در اين شك نيست كه مقصود از استغفار و آمرزش خواهى تنها گفتن أستغفر اللَّه نيست، بلكه مقصود پشيمانى از خطاهاى/ ٤١٠ نفس، و بازگشت از آنها به گفتار و كردار، و پناه بردن به خدا و كمك خواستن از او براى رهايى از پيامدهاى آنها است، و به عبارتى ديگر: استغفار برنامه متكاملى است و داده‌هايى كه از آن به دست مى‌آيد آشكارا آن را بيان مى‌كند.

«يُرْسِلِ السَّماءَ عَلَيْكُمْ مِدْراراً- براى شما آسمان را به فرو ريختن باران برمى‌گمارد.» تا باران فراوان بر شما فرو ريزد، و چنان باران از آن بيرون زند كه شير از پستان، و قرآن از آن روى ياد كردن از آب را مقدم داشته است كه آب عصب زندگى و تمدّن است.

«وَ يُمْدِدْكُمْ بِأَمْوالٍ وَ بَنِينَ‌- و با مالها و فرزندان به شما مدد رساند.» يعنى استغفار سبب رشد اقتصادى و بشرى مى‌شود، و به قولى: آنان گاه گرفتار قحطى و خشكسالى مى‌شدند و از اين راه اموال و فرزندان خويش را (اندكى پيش از عذاب اليم) از دست مى‌دادند، و به همين جهت ايشان را تشويق كرد كه با آمرزش خواهى و بازگشت به خدا، [١٧] از اين بلا جلوگيرى كنند، و بيشتر مفسران را عقيده چنين بوده است، و از اين سياق به آن مى‌رسيم كه ايمان و استغفار تنها از