تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٩٠ - شرح آيات
اما «المؤتفكات» به معنى شهرهاى قوم لوط است كه خدا به كيفر انحرافات جنسى آنها را واژگون كرد، چه به جاى آن كه با زنان همخوابگى كنند شهوت وطى مردان داشتند، و خدا از آن روى نخست قوم لوط را ذكر كرد در صورتى كه «من قبله» شامل آنان نيز مىشود، كه قوم لوط از آشكارترين شواهد اين انحرافهاى جنسى بودهاند، و شايد بزرگترين خطا و گناهى كه آن اقوام مرتكب آن مىشدند، پيروى از روشها و رهبريهاى منحرف بوده است و به همين جهت به دروغ شمردن رسالتها و رسولهاى خداى عزّ و جلّ مىپرداختند.
/ ٢٧٥ «فَعَصَوْا رَسُولَ رَبِّهِمْ- پس نافرمانى فرستاده پروردگار خود كردند.» و آيا عصيان رسول كردن چه معنى دارد؟ آن انحراف از حق است و از سنتهاى طبيعى در زندگى و محاربه كردن با خدا ... و آيا اين كارها جز به انحطاط و هلاك به چيز ديگرى پايان مىپذيرد؟! فَأَخَذَهُمْ أَخْذَةً رابِيَةً- پس آنان را سخت و مورد مؤاخذه قرار داد.» و اصل «رابية» به معنى افزايش است، و زمين برجسته را رابيه مىخوانند، بدان روى كه در واقع يك فزونى در برجستگى زمين است، و اما «أخذة رابية» يا معنى مؤاخذهاى دارد كه از ديگر مؤاخذهها افزونتر و بلندتر است، يا به معنى مؤاخذهاى است كه به سبب متراكم شدن خطاها و گناهان رشد كرده و بزرگ شده است، و اين نزديكتر است، و در آن دليلى بر اين وجود دارد كه خداوند متعال به آنان مهلت داده است تا بر گناهان خويش بيفزايند و خود سبب افزوده شدن خشم خدا بر خويشتن در دنيا و آخرت شوند.
[١١] قرآن بزرگترين جزاى الاهى را كه تاريخ بشريت شاهد آن بوده است، به ياد ما مىآورد، و آن طوفانى است كه در آن چشمههاى زمين منفجر و درهاى آسمان براى فرو ريختن آب از آن گشوده شد، و تمام خشكى زمين را در روزگار نوح (ع) فرا گرفت، ولى همين داستان ما را متوجه به لطف خدا نسبت به تمام بشريت مىسازد كه با حمل كردن گروهى از آنان در يك كشتى از برافتادن زندگى انسانها بر روى كره زمين جلوگيرى كرد، و اين آيه ما را به انديشيدن در آن