تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٩٤ - شرح آيات

از امام امير المؤمنين- عليه السلام- روايت شده است كه «اگر اقليمهاى هفتگانه و هر چه را در زير آنها است به من مى‌دادند». [٣٥] و همچنين آيا امكان آن هست كه آسمانهاى هفتگانه اشاره به ستارگان يا به هفت منظومه شمسى يا كهكشانها بوده باشد؟ و شايد با پيشرفت علم آدمى بتواند به معانى ديگرى برسد. و همانندى ميان آسمانها و زمين در اين جا عددى يا جنسى است از آن روى كه زمين از پراكندگيهاى آسمان است.

«يَتَنَزَّلُ الْأَمْرُ بَيْنَهُنَ‌- امر ميان آنها فرود مى‌آيد.» امر سنتهاى خدا و قضا و قدر او است و آنچه براى تدبير شؤون خلق لازم است، و شايد اين را از آن روى امر ناميده‌اند كه خدا فرشتگان را بر همه چيزها موكّل كرده تا اراده او را در كاينات اجرا كنند، پس از بالا به آنان فرمان مى‌دهد و ايشان به آنچه اراده كرده است عمل مى‌كنند.

چون از آن فلسفه اساسى كه آسمانها و زمين براى آن آفريده شده است بحث كنيم، در خواهيم يافت كه بهره‌مندى از نگريستن به آنها حاصل نمى‌شود، و نه از نقشى كه در وجود و هستى دارند، بلكه مقصود كمال معنوى و روحى است كه از معرفت پروردگار به ميانجيگرى نامهاى تجلّى يافته در جهان پيرامون شخص حاصل مى‌شود.

/ ٨٩ «لِتَعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ- براى آن كه بدانيد كه خدا بر هر چيز توانا است.» كه نشانه قدرت او در آفريدن عظيم آسمانها و زمين است تا ما را به اين حقيقت رهبرى كند.

«وَ أَنَّ اللَّهَ قَدْ أَحاطَ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ عِلْماً- و اين كه علم خدا بر همه چيز احاطه دارد.» نشانه اين همان امر است كه براى تدبير همه چيز نازل مى‌شود. و علم‌