تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٤ - شرح آيات

به همين جهت خداى تعالى گفت

«وَ أَنْفِقُوا خَيْراً لِأَنْفُسِكُمْ‌- و انفاق و بخشايش كنيد كه براى شما بهتر است.» يعنى انفاق خير و نيكى را به صاحب آن باز مى‌گرداند، چه نفس را پاكيزه مى‌سازد و بر ايمان آن مى‌افزايد، و سبب پيشرفت اقتصادى اجتماع مى‌شود، بدان سبب كه وسيله رشد ثروت و گشتن مال در ميان دستهاى مردم است. و آيه را تفسير ديگرى نيز هست، و آن اين كه: در مقابل شرّ و خير و خوشى انفاق كنيد، چه خير است كه با نفع به نفس و اجتماع باز مى‌گردد.

«وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ‌- و هر كس كه از بخل ورزيدن و آزمندى خويش بازداشته شود، از كسانى است كه رستگارند.» «شحّ نفس» مجموع صفات منفى و بدى است كه از خودخواهى و دنيا دوستى سرچشمه مى‌گيرد، همچون بخل و حرص و آزمندى و نژادپرستى و نظاير اينها، و اگر آدمى بر شحّ نفس خويش پيروز شود، در زمره مصلحان در مى‌آيد، بدان سبب كه شحّ ريشه هر انحراف و گمراهى و معصيت در زندگى آدميان است، و به همين سبب ابو قرّة چنين روايت كرده است: «ابو عبد اللَّه (امام صادق عليه السلام) را ديدم كه از آغاز شب تا بامداد بر گرد خانه خدا طواف مى‌كرد و مى‌گفت: خدايا مرا از شحّ نفس نگاه دار، پس به او گفتم: فدايت شوم، نديدم كه جز اين چيزى از خدا بخواهى؟! گفت: و چه چيز است كه از بخل و آز در نفس شديدتر باشد، و خدا مى‌گويد وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ‌. [٢٢] انفاق از مهمترين عواملى است كه شح نفس را از ميان مى‌برد، و در حديثى به جا مانده از امام صادق- عليه السلام- آمده است كه: «هر كس كه زكات خود را ادا كند از شح نفس نگاهداشته شده است». [٢٣] إِنْ تُقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً يُضاعِفْهُ لَكُمْ‌- اگر به خدا با وامى نيكو