تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٣٢ - شرح آيات

خطا كنندگان است. [٨٦] از اين ديدگاه قرآن، به دنبال دو آيه گذشته، تأكيدى بر اين امر مى‌آورد كه رسالت از ساخته‌هاى انديشه پيامبر (ص) نيست، بلكه با غيب اتصال دارد و جبرييل كلمه به كلمه و حرف به حرف آن، و حتى حركات آن بدون كم و كاست و تغيير از جانب خدا به رسولش وحى مى‌كند و مى‌رساند، پس رسالت نيز داراى دو جنبه است: يكى ظاهرى كه در قرآن تجسم يافته است كه مردمان با چشم خود آن را مى‌بينند و حواسشان آن را ادراك مى‌كند، و ديگرى غيبى كه آن را نه مى‌بينند و نه ادراك مى‌كنند و شايستگى آن را ندارند، و آن كه ميان فرستنده و فرستاده ميانجى و واسطه است جبرييل است كه قرآن را از طرف پروردگار جهانيان به رسول او (ص) مى‌رساند، و ديده نشدن جنبه غيبى از طرف ما نمى‌تواند بهانه‌اى براى كافر شدن به آن باشد، به دو دليل

اول: قصور انسان از احاطه پيدا كردن علمى به غيب زندگى از مسلّمات و بديهياتى است كه هر عاقلى آن را مى‌پذيرد، و به همين سبب است كه بشر نمى‌تواند بر وحى الاهى احاطه علمى پيدا كند، و لذا قرآن شيئيگرى مادى را كه بعضى به آن معتقدند رد مى‌كند، و از جمله ايشانند آن كسان كه از آن جهت به رسالت كافر مى‌شدند كه جبرييل را نمى‌ديدند وَ قالُوا لَوْ لا أُنْزِلَ عَلَيْهِ مَلَكٌ‌ [٨٧] أَوْ جاءَ مَعَهُ مَلَكٌ‌. [٨٨] دوم: جنبه ظاهرى (قرآن) دليل قاطعى است كه هر صاحب عقلى را به/ ٣١٤ ايمان آوردن به جنبه ديگر آن (وحى) متقاعد مى‌سازد، چه هر كس در آيات قرآن تدبّر و تفكّر كند، ناگزير به اين كه قرآن از جانب خدا نازل شده است تسليم مى‌شود، چه آن را معجزاتى از لحاظ بلاغت و نظم و معانى راهنماى به حق آن مى‌بيند كه ممكن نيست از جانب كسى جز خدا نازل شده باشد، چنان كه خداى‌