تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢١٠ - شرح آيات
مىدهند.
[٤] ثالثا: نشانه ديگرى از بزرگى رسول- صلّى اللَّه عليه و آله- اخلاق عظيم او است كه از اين لحاظ بر همه بزرگان بشريت كه پيامبران و صدّيقانند تفوق پيدا كرده است، و اين خود از خردمندى كامل و بزرگى حلم و گستردگى علم و نفوذ بصيرت او خبر مىدهد.
/ ٢٠١ «وَ إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ- و تو را خلق و خويى بزرگ است.» براى عظمت اخلاق او همين بس كه پروردگار جهانيان از او به عظمت ياد كرده است، و چگونه چنين نبوده باشد در صورتى كه خدا او را ادب آموخت تا آن جا كه گفت- صلّى اللَّه عليه و آله-: «خدا مرا ادب كرد و نيكو به تأديب من پرداخت». امام صادق- عليه السلام- گفت: «خداى عزّ و جلّ پيامبرش را ادب كرد و نيكو ادب كرد، پس ادب او را به حدّ كمال رسانيد، گفت وَ إِنَّكَ لَعَلى خُلُقٍ عَظِيمٍ. [٩] از تأكيد خدا در اين باره كه رسول بر «على» خلقى عظيم است، آشكار مىشود كه او- صلّى اللَّه عليه و آله- به تكلّف و ساختگى خلق نيكو نداشت، و اخلاق وى چيزى عرضى نبود كه بيايد و برود، بلكه سجايا و ملكاتى بود كه با هستى و هويّت او آميخته شده و از آن جدا نمىشد و نه آن يك از اين يك، و اين از برترين و عاليترين فضيلتى است كه بشر مىتواند در اخلاق به آن برسد. و پيامبر بدان سبب به چنين عظمت و مكانت رفيع دست يافت كه به دين در زندگى خود تحقق و تجسم بخشيد. و امام باقر- عليه السلام- در خصوص گفته خدا: «الآية» گفت كه: «آن اسلام است»، [١٠] و گفت: «على دين عظيم»، [١١] و بنا بر اين راه رسيدن به عظمت در قرآن موجود است، و بنا بر اين هر كس خواستار آن باشد، بايد بداند كه ثمره تطبيق و عملى كردن دستور قرآن است.
[٩] - نور الثقلين، ج ٥، ص ٣٨٩.
[١٠] - همان منبع، ص ٣٩١.
[١١] - همان منبع، ص ٣٩٢.