تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٦٧ - شرح آيات

قدرت/ ١٦٢ و مشيت خداوند ايستادگى نشان مى‌دهند، و چون خدا روزى خود را از ايشان باز دارد، آنها به او روزى مى‌رسانند، و چون منابع آبشان فرو رود و از دسترس خارج شود، آنها آب نمايان و روان در اختيارشان مى‌گذارند ... و قرآن با دو بصيرت به بحث درباره اين گمراهى (غرور و گردنكشى و گريز از خدا) مى‌پردازد

اوّل: بصيرت و بينش توحيد، و اين كه امر و قدرت تمام تنها به دست خدا است، و يادآورى قرآن از اين حقيقت به صورتى است كه در آن آيات درس اخير از سورة الملك تفسيرى براى آيه محورى سوره يعنى آيه نخستين تَبارَكَ الَّذِي بِيَدِهِ الْمُلْكُ وَ هُوَ عَلى‌ كُلِّ شَيْ‌ءٍ قَدِيرٌ در مى‌آيد.

دوم: حقيقت بعث و جزا، و اين كه بخش بزرگى از شرك انسان و احساس مسئوليت نكردن او نتيجه كفر ورزيدن او به آخرت يا مشكوك بودنش در اين امر است، و ناگزير بايد بداند كه حشر و نشر خواهد داشت. و در آن هنگام كه قرآن اين حقيقت را به ياد ما مى‌آورد، ما را به آيه محورى ديگرى در سوره باز مى‌گرداند كه آيه دوم آن است لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا.

شرح آيات

[١٥] در زمان نزول قرآن، مردمان از ابعاد نعمت زندگى بر كره زمين به آن اندازه كه امروز آگاهى دارند آگاه نبودند، و نيز از آن خبر نداشتند كه كره زمين از جهات فراوان با ستارگان ديگر از لحاظ قوانين طبيعى حاكم بر آن اختلاف دارد، پس قرآن براى آن آمد كه افق معرفت ايشان را بر شناخت و معرفت بگشايد، و آن اين كه: ستاره‌اى كه آدميزادگان بر روى آن زندگى مى‌كنند، همچون ديگر ستارگان شبيه كره‌اى است كه در فضاى گسترده گردش مى‌كند، ولى از اين نظر با آنها اختلاف دارد كه از هر لحاظ براى زيستن آدمى بر آن آماده شده است، و شايسته آن است كه آدمى در نبرد با فضا و پياده شدن بر ستارگان ديگر از توجه به اين آيه كريمه سير خود را آغاز كند.

اما هدف قرآن از بيان اين امتياز زمينى كه بر روى آن زندگى مى‌كنيم،