تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣١٤ - شرح آيات
در درجه و مقام معنوى آن، و در بلندى آن، زيرا كه بهترين باغ و بوستان از لحاظ منظره و ثمره آن است كه بر تپهها پديد آمده و درختان بلند بالا داشته باشد كه شكوه و جلال و نيز سايههاى آن را افزايش مىدهد، ولى علوّ و بلندى بهشت سبب آن نيست كه دستها به ميوههاى آن نرسد، هرگز چنين نيست ... ميوهها به بهترين صورت در دسترس نزديك كسانى قرار دارد كه مىخواهند آنها را بچينند و از درخت جدا كنند.
«قُطُوفُها دانِيَةٌ- چيدن آنها از نزديك و در دسترس است.» به گونهاى است كه مؤمنان براى چيدن و خوردن ميوه به هيچ تلاشى نياز ندارند، و براى لفظ «دانية» علاوه بر معنى نزديك (از دنوّ) معنى پختگى و رسيدگى و نزديك دست بودن به وقت چيدن آن از درخت نيز وجود دارد.
/ ٢٩٨ رسول اللَّه (ص) گفت: «از نزديكى ميوهها و در دسترس بودن آنان است اين كه مؤمن ميوهاى را تناول مىكند كه ميل خوردن آن را پيدا كرده است، و در حالى كه به جايى تكيه كرده است آن ميوه وارد دهان او مىشود، و گونههاى مختلف ميوه به اوليا و دوستان خدا مىگويند: اى ولىّ خدا، پيش از آن كه اين يك را بخورى مرا بخور». [٥٦] [٢٤] و در آن جا مؤمنانى به ميهمانى خدا دعوت شدهاند، و سفره آكنده از هر گونه خوردنى و نوشيدنى لذيذى است كه كسى جز او از آنها خبرى ندارد.
«كُلُوا وَ اشْرَبُوا هَنِيئاً- بخوريد و بياشاميد كه گوارايتان باشد.» هيچ عيبى در آن نيست يا از خارج به آن نمىرسد، و گوارا بودن از ديدن آن (خوردنى و ظرف و سفره آن) و مزه لذيذ و سودهاى فراوان آن حاصل مىشود. و در خواندن به صورت امر «كلوا و اشربوا» اشاره به دو انديشه است، نخست: اباحت و حلال بودن، از آن روى كه هر چه از خوردنى و آشاميدنى در آنجا وجود دارد، براى مؤمنان حلال و مباح است و هيچ حرامى در آن وجود ندارد، و دوم اين كه
[٥٦] - نور الثقلين، ج ٥، ص ٢١٦.