تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١١٤ - شرح آيات
احوال مشابه قرار دهد.
[٤] و قرآن در اين باره تأكيد مىكند كه آنچه ميان دو تن از زنان او اتفاق افتاد، انحراف از حق و ميل كردن به جانب باطل و به همين سبب نيازمند اصلاح و توبه بود.
«إِنْ تَتُوبا إِلَى اللَّهِ فَقَدْ صَغَتْ قُلُوبُكُما- اگر به سوى خدا باز گرديد و توبه كنيد، معلوم مىشود كه دلهاى شما تمايل پيدا كرده است.» يعنى شما نيازمند شستشوى صحيح هستيد، و اصلاح خطا با توبه و بازگشت به خدا و عذر خواهى از فرستاده او- صلّى اللَّه عليه و آله- بدان جهت كه قلبها «صغت» يعنى تمايل پيدا كرده است، و «اصغى سمعه لفلان» يعنى «گوش خود را به فلانى سپرد». و تأكيد خدا بر انحراف قلب نشانه اين است كه آنچه حادث شد خطايى گذرا نبود، بلكه ريشههايى امتداد يافته تا ژرفناى قلب داشت.
آرى، كشف اسرار پيامبر چيزى جز نشانهاى از انحراف درونى در ريشهها نيست، و بسيارى از ايستارها و روشهاى عمل آميخته به خطاى انسان از همين گونه است. و آن گاه سطحى است و گاه عمقى و ريشهاى.
پيامبر آن هر دو (حفصه و عايشه) را هشدار داد كه اگر از كرده خود توبه نكنند و به همپشتى با يكديگر عليه رسول ادامه دهند، عاقبت پسنديده مخصوص خط رسالتى است، بدان سبب كه نيرويى شكست ناپذير آن را تقويت مىكند.
«وَ إِنْ تَظاهَرا عَلَيْهِ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ مَوْلاهُ وَ جِبْرِيلُ وَ صالِحُ الْمُؤْمِنِينَ- و اگر بر ضد او با يكديگر همپشتى كنيد، پس (بدانيد) كه خدا و جبريل و مؤمنان صالح و شايسته دوستدار و مولاى اويند.»/ ١١٠ يعنى بهترين و با فضيلتترين مؤمنان، و افضل همه مؤمنان امام على- عليه السلام- است كه در همه جنگهاى نظامى و سياسى و جز آن در كنار او بود، و به همين سبب بعضى از نصوص در اين باره آمده است، چنان كه امام صادق- عليه السلام- گفت: «صالح مؤمنان على بن ابى طالب عليه السلام