تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٦٦ - شرح آيات
ويرانى آسمان كه سقف حمايت كننده از زمين و اهل آن بوده است، و نيز از هم پاشيده شدن كوهها كه سبب برقرار ماندن تعادل زمين و در نتيجه تعادل ما است، خود نشان مىدهد كه زمين ما در آن روز با چه تكانها و خطر عظيمى رو به رو است.
آيا حال انسان ضعيف و ايستار وى در آن هنگام كه شاهد اين مشاهد هولناك مىشود چگونه است؟ آسمان با عظمت به صورت چيزى گداخته درآمده، و كوههاى استوار و مايه آرامش زمين به صورت تارهايى از تودههاى پراكنده شده پشم تغيير شكل داده/ ٣٤٨ كه نسيم آنها را به حركت درمىآورد! كافر در آن هنگام متوجه راست بودن وعده خدا مىشود، و همه پردهها از مقابل چشم و بينش او بركنار مىرود ... پس از شوخى و استهزايى كه كافران را خواستار عذاب و شتاب ورزيدن در آن كرده بود باز مىايستد ... و آيا ممكن است عاقلى خواستار شتاب در رسيدن امرى شود كه طبيعت و هستى را در پيرامون وى بدين صورت وحشت انگيز درآورد؟! هنگامى كه عذاب الاهى فرا رسد، آدمى همه چيز را از ياد مىبرد، و سببها و پيوندها همه با او قطع رابطه مىكنند، و در جستجوى رهايى از مهلكه نزديكترين نزديكان خود را از ياد مىبرد، و حتى فرصتى براى پرسش كردن از حال ايشان پيدا نمىكند.
«وَ لا يَسْئَلُ حَمِيمٌ حَمِيماً- و هيچ خويشاوند نزديكى سراغى از خويشاوند نزديك خود نمىگيرد.» حميم به معنى كسى است كه با انسان نزديك باشد، و نپرسيدن درباره او دليلى بر سخت بودن وضع و حال است، و اين بدان سبب كه نزديكترين كس به شخص وى خود او است ... و چون همه در انديشه آن است از جز آن، هر چند نزديكترين نزديكانش باشد، غافل مىماند. و در روايات آمده است كه: چون اعمال مادرى را در روز قيامت با ترازو توزين كنند و به اندازه يك كار نيك براى راه يافتن به بهشت كم داشته باشد، به نزد فرزندش مىرود و خواستار يك حسنه از حسناتش مىشود و او نمىپذيرد. و در دعايى مخصوص پس از نماز آمده است