تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٩١ - شرح آيات
و اين با ايمان تنها ميسر نمىشود، بلكه عقلى لازم است تا به وسيله آن شخص بداند كه چه چيز خدا را به خشم مىآورد و چه چيز مايه خرسندى او مىشود، و از آن روى چنين است كه شرطهاى وضع شده براى تقوا فراوان است، و اينها در سراسر تاريخ در برابر ما است، و كتاب خدا و رسولش آنها را به ياد ما مىآورند.
«قَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ إِلَيْكُمْ ذِكْراً- و خدا يادآورى را به سوى شما فرو فرستاد.» كه خدا و حقايق فطرى و تواناييها و قدرتهاى نهفته و هدفها و خواستهاى آدمى را به ياد او مىآورد، و از غفلت او را دور مىسازد، پس اين يادآور چيست؟
«رَسُولًا يَتْلُوا عَلَيْكُمْ آياتِ اللَّهِ مُبَيِّناتٍ- فرستادهاى است كه آيات روشن و روشنگر خدا را بر شما فرو مىخواند.» بيشتر مفسران گفتهاند كه ذكر همان رسول است، ولى آنچه به نظر من مىرسد اين است كه ذكر اعمّ از/ ٨٦ رسول است، رسول و رسالت است كه هر دوى آنها براى يادآورى خدا مكمل يكديگرند، و آنچه نزول پيدا كرده رسول نيست بلكه صفت رسالت است كه اسم رسول از آن مشتق شده است، و موصوف بودن رسول به ذكر براى اين است كه آيات بينات را تلاوت مىكند، و بنا بر اين: ذكر نه كتاب خدا به تنهايى است و نه فرستادهاش به تنهايى، بلكه هر دو با هم چنيناند. و اين هر دو با يكديگر حالت يگانهاى را پديد مىآورند كه تا روز قيامت از يكديگر جدايى پيدا نمىكنند.
آيه به معنى نشانه و دلالت است، و آيات خدا همه چيزهايى است كه وسيله شناسايى خدا مىشود و آدمى را به او هدايت مىكند، پس آسمان آيه است، و درخت آيه است، و باران آيه است و ... و ...، ولى آشكارترين آيات آنها است كه رسالت خداى عزّ و جلّ آنها را آورده است، و با صفت «مبيّنات» توصيف شده است، بدان سبب كه فى حد ذاته آيه است و ما را به ديگر آيات راهنمايى مىكند، و همين است كه آيههاى قرآن را از ديگر آيههاى طبيعى ممتاز مىسازد.
سپس راه راست را ترسيم مىكند، و درست و نادرست را آشكار مىسازد، و