تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٧٢ - شرح آيات
آن بر اثر فرو ريختنها و زمينلرزههاى زمين به وجود مىآيد، يا بر اثر تغيير ناگهانى نظام زمين كه سبب از بين رفتن هولناك توازن آن مىشود، و در آيه به اين حادثه با كلمه «خسف» اشاره شده كه به معنى تغيير و تبديل در جهت منفى و موجب زيان آدمى است.
أَمْ أَمِنْتُمْ مَنْ فِي السَّماءِ أَنْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حاصِباً- يا از كجا اطمينان پيدا كردهايد كه آن كس كه در آسمان است بر شما سنگهاى عذاب را همچون باران فرو نخواهد ريخت.» در پرسش با «أم» اشارهاى به نهى از آن است كه كسى از مكر خدا ايمن شود كه همين از اسباب پرداختن به معصيت و ادامه دادن به آن است، و حاصب سنگ عذاب در آتش گرم و سوزان شده است و گفته خدا مَنْ فِي السَّماءِ در دو آيه به يكى از سه وجه توجيه مىشود: پس يا كنايه از خداى سبحانه و تعالى است، و يا براى آن است كه عرشى كه اوامر او عزّ و جلّ از آن جا صادر مىشود در آسمان است، و يا اشاره به فرشتگانى است كه امر و مشيّت خدا را در زندگى به جريان مىاندازند.
اينك مىپرسيم كه: آيا علاقه ميان بيم داده شدن مردمان به توسط او از كافر شدن به او تهديد وى به فرو ريختن نظام جهانى در صورت كافر شدن ايشان چگونه است؟ پاسخ اين است كه: خداوند متعال (چنان كه در آيه دوم بيان كرده) وجود مرده و زنده را براى انسان آفريده است، پس چون بشر حكمت خود را باطل كند حكمت وجودى نيز كه در پيرامون او است باطل خواهد شد.
بيم دادنهاى موجود در آيات خدا را تنها قلوب مؤمنان به خوبى فهم مىكند، و به همين جهت است كه آنان/ ١٦٧ در نهان از خدا بيمناكاند، اما كافران و مشركان، به سبب آن كه با نادانى و شرك از او دور ماندهاند، در غفلت از او به سر مىبرند، و از آن نظر چنين است كه آنان جز ماده به چيزى توجه ندارند و جز ظاهرى از امور را مشاهده نمىكنند، چه عقل چيزى است كه آدمى را از طريق ظاهر چيزها به باطن آنها رهبرى مىكند، و از شهود او را به غيب مىرساند، و اين عقل در نزد آنان معطل