تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٣٠ - شرح آيات

است، [٨٤] و شايد نزديكترين معانى چيزى باشد از گونه جراحت كه از بدنهاى آنان خارج مى‌شود، يا متصف به مجموعه صفات بدى باشد كه ممكن است طعام بدى از لحاظ رنگ و بو و مزه مشتمل بر آنها است، و شايد نفى به «لا» خبر از آن دهد كه اصحاب شمال به آسانى طعام به دست نمى‌آورند بلكه مدّتى دراز را در رنج گرسنگى به سر مى‌برند، و چون طعامى براى ايشان بياورند، چيزى جز «غسلين» نيست، و اين متناسب با ايستارى است كه در دنيا نسبت به مساكين از خود نشان مى‌داده‌اند، از آن روى كه هيچ احساس و توجهى نسبت به گرسنگى و فقر ايشان ابراز نمى‌داشتند، و بنا بر اين از گرسنگى خود متوجه مى‌شوند كه اطعام نكردن مساكين از طرف ايشان در دنيا و تحريك نكردن ديگران به اين كار چه اندازه زشت و قبيح بوده است.

/ ٣١٢ جزاى آخرت تصويرى حقيقى از عمل هر انسان در دنيا است، پس او در واقع همچون كسى است كه در آخرت طعامى را مى‌خورد كه خود از پيش به آنجا فرستاده بوده است و ميوه‌هاى بهشتى كه مؤمنان در بهشت از آنها لذت مى‌برند، نتيجه كارهاى صالح و شايسته‌اى است كه در دنيا انجام داده بودند، و خوراك غسلين مجرمان و تبهكاران حاصلى از خطاها و گناههاى ايشان در دنيا است كه بدين صورت به آنان باز مى‌گردد.

«لا يَأْكُلُهُ إِلَّا الْخاطِؤُنَ‌- كه آن را نمى‌خورند مگر خطاكاران.» پس آنان چنان‌اند كه خدا آنان را توصيف كرده است: «إِنَّما يَأْكُلُونَ فِي بُطُونِهِمْ ناراً- هر آينه در شكمهاى خود آتش مى‌خورند»، [٨٥] در آن هنگام كه به انجام دادن كارهاى زشت و حرام مى‌پردازند، ولى خودشان- كه چشمانشان از ديدن حقيقت بازمانده و كور شده است- اين را تنها در آخرت مشاهده مى‌كنند كه الحاقة وقوع پيدا مى‌كند و پرده‌ها از روى حقايق بركنار مى‌رود و هر چيز به خوبى از