تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٥٨ - شرح آيات
«قالُوا بَلى قَدْ جاءَنا نَذِيرٌ- و آنان مىگويند: چرا، نذير براى ما آمد.» بدين گونه حجّت بر ايشان تمام مىشود، و آشكار مىگردد كه اسباب هدايت به سوى حق و خود را از آن محفوظ داشتن، كه از مهمترين آن بيم دهنده و بيم دادن است، فراوان در دسترس ايشان بوده است. از امام صادق- عليه السلام- روايت شده است كه مردى از او پرسيد: خدا براى چه پيامبران و رسولان را براى مردم فرستاد؟ و او در جواب گفت: «تا پس از فرستادگان ديگر مردمان حجتى در برابر خدا نداشته باشند، و نگويند كه نويد دهنده و بيم دهندهاى براى ما نيامد، و هم اينان حجّت خدا برايشان مىشوند: «دو آيه». [٢٨] در آن هنگام كه وجود تقصيرى از خداى عذاب دهنده نفى شد، تقصير طرف ديگر كه كافرانند و/ ١٥٢ عذاب ديدگان اثبات مىشود؛ پس چه چيز سبب خطاى رسوا كنندهاى بود كه آنان را به اين سرنوشت شوم كشانيده است؟ دروغ شمردن تهديدها و بيم دادنها.
«فَكَذَّبْنا وَ قُلْنا ما نَزَّلَ اللَّهُ مِنْ شَيْءٍ إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا فِي ضَلالٍ كَبِيرٍ- ولى ما آنان را تكذيب كرديم و گفتيم كه خدا چيزى نازل نكرده است و شما در گمراهى بزرگيد.» در آيه بيان سه گناه بزرگ آمده كه كافران به آنها اقدام كرده بودهاند
اوّل: تكذيب كردن حق در درون جانشان و پاسخ مثبت به آن ندادن.
دوم: اين كه آنان به حمله و هجوم عليه ارزشهاى مكتبى كه فرستادگان و پيشوايان حق آوردند پرداختند تا مگر شرعى و مشروع بودن (از جانب خدا بودن) را از آنها سلب كنند، و آنها را در جزو ارزشهاى بشرى قلمداد كردند تا از مسئوليت ملتزم بودن به آنها خود را برهانند، بدان سبب كه آنچه براى انسان الزاما رواست، حقى است كه تنها به خدا پيوستگى داشته باشد.
سوم: متهم ساختن مصلحان بيم دهنده به انواع تهمتها تا مگر از اين راه
[٢٨] - نور الثقلين، ج ٥، ص ٣٨١.