تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٣٧ - شرح آيات

مفسّران در معنى اين كلمه با يكديگر اختلاف دارند، بعضى گفته‌اند

معنى آن اين است كه مترفان از راه حرام به تنعم و بهره‌بردارى از نعمت پرداختند، و بعضى ديگر گفته‌اند كه: معنى مترفين مشركين است، ولى كلمه مترف است خاص گروه معينى از مردم شده است كه خداوند متعال از صفات و اعمال ايشان در قرآن كريم ياد كرده است، و بدين گونه كلمه را از وضع لغوى خارج كرده و به معنى ديگر درآورده است و ما در آن نيازى به تأويل نداريم.

ثانيا: اصرار ورزيدن بر گناه بزرگ

وَ كانُوا يُصِرُّونَ عَلَى الْحِنْثِ الْعَظِيمِ‌ «و در ارتكاب گناه بزرگ اصرار مى‌ورزيدند.» حنث به معنى تمايل داشتن به باطل است، و در سوگند خوردن به معنى وفادار نماندن به آن است و سوگند شكستن، [٨٠] و آن از گناهان كبيره است، و به همين سبب بعضى از مفسّران آن را گناهان كبيره تفسير كرده‌اند، و ديگران و از جمله ابن عباس آن را سوگند شكنى تفسير كرده‌اند كه بسيارى از مفسّران متقدم و متأخر بر اين اعتقادند، و شايد حنث به صورت عام به معنى پيمانشكنى بوده باشد، ولى چون بزرگترين ميثاقها آن است كه آدمى در عالم ذرّ در برابر خدا با نفس خود بسته، برجسته‌ترين مصداق حنث بزرگ شرك است كه خداوند متعال درباره آن چنين گفته است إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ وَ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدِ افْتَرى‌ إِثْماً عَظِيماً «خدا اين را نمى‌آمرزد كه كسى را براى او شريك قرار دهند، و جز اين را براى هر كس كه بخواهد مى‌آمرزد، و آن كس كه به خدا شرك ورزد، با ساختن دروغى مرتكب گناهى بزرگ شده است»، [٨١] و چگونه مشرك مى‌تواند از اصحاب المشأمة نباشد در صورتى كه/ ٤١٩ خداى عزّ و جلّ گفته است إِنَّهُ مَنْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَ مَأْواهُ النَّارُ وَ ما لِلظَّالِمِينَ مِنْ أَنْصارٍ