تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٩٥

گمراه باشد.» كسانى كه رسالت و رسول را تكذيب كردند، و منكر بعث شوند، و آماده ديدار آخرت نماندند،/ ٤٦٩ بلكه در بدكارى و گناه اسراف كردند و گمراه شدند.

فَنُزُلٌ مِنْ حَمِيمٍ* وَ تَصْلِيَةُ جَحِيمٍ‌ «پس با آب جوشان پذيرايى خواهند شد* و به دوزخ درخواهند آمد.» امام كاظم (عليه السّلام) گفت: «چون كافرى بميرد، هفتاد هزار نفر از نگاهبانان دوزخ جنازه او را تا كنار گورش مشايعت مى‌كنند، و او با حاملان نعش خود سخنى مى‌گويد كه جز انس و جن همه چيز آن را مى‌شنود و مى‌گويد: كاش مرا بازگشتى مى‌بود تا از مؤمنان مى‌شدم، و مى‌گويد ... رَبِّ ارْجِعُونِ* لَعَلِّي أَعْمَلُ صالِحاً فِيما تَرَكْتُ‌ «پروردگارا! مرا بازگردانيد تا شايد به انجام دادن عملى صالح بپردازم»، [١٧٠] پس نگاهبانان دوزخ به او پاسخ مى‌دهند كه كَلَّا إِنَّها كَلِمَةٌ هُوَ قائِلُها «هرگز چنين نخواهد شد و اين سخنى است كه تو گوينده آنى»، [١٧١] و فرشته‌اى به آنان ندا مى‌دهد: اگر به دنيا بازگردانده شود، به آنچه از آن نهى شده بود باز خواهد گشت، پس چون او را به قبر داخل كنند و مردمان از او دور شوند، منكر و نكير به هولناكترين صورت بر وى وارد مى‌شوند و به او مى‌گويند

پروردگارت كيست و دينت چيست و پيامبرت چه كس؟ پس دچار لكنت زبان مى‌شود و هيچ نمى‌تواند بگويد، پس ضربه‌اى از عذاب خدا به او وارد مى‌آورند كه هر چيز از آن به هراس مى‌افتد، و بار ديگر مى‌پرسند كه: پروردگارت كيست و دينت چيست و پيامبرت چه كس؟ و او مى‌گويد: نمى‌دانم، پس به او مى‌گويند: نه دانستى و نه راه يافتى و نه رستگارى شدى! و سپس درى به سوى آتش بر وى باز مى‌كنند و هديه‌اى از آب جوشان جهنم براى او مى‌آورند، و اين است گفته خداى جلّ جلاله: «دو آيه». [١٧٢]