تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٢٤ - شرح آيات

دسترس پيدا كردن به آنها مى‌شود و نه ارتفاع دست يافتن به آنها را دشوار مى‌سازد.

لا مَقْطُوعَةٍ وَ لا مَمْنُوعَةٍ «نه قطع مى‌شود و نه ممنوع.»/ ٤٠٧ و رسول خدا (صلّى اللَّه عليه و آله و سلم) در توصيف درخت طوبى گفته است: «صد رنگ ميوه است از آنچه در دنيا ديده‌ايد يا نديده‌ايد، و از آن شنيده يا نشنيده‌ايد، و هر وقت كه بعضى از آن چيده شود ميوه‌هاى تازه‌اى به جاى آنها مى‌رويد، نه قطع مى‌شود و نه ممنوع». [٣٨] و او (صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم) در حكايت از حال اهل بهشت گفت: «و ميوه‌ها براى چيدن از درخت نزديك و در دسترس اهل بهشت است، و اين گفته خداى عزّ و جلّ است وَ دانِيَةً عَلَيْهِمْ ظِلالُها وَ ذُلِّلَتْ قُطُوفُها تَذْلِيلًا «و نزديك است به ايشان سايه‌هاى آن و چيدن ميوه‌ها بر ايشان آسان شده است»، چه ميوه‌ها بسيار نزديك و در دسترس است و از نوعى است كه مؤمن خواستار آن باشد، و آن را در حالتى كه تكيه داده است با دهان از درخت جدا مى‌كند، و انواع ميوه‌ها به ولى خدا مى‌گويند: يا ولىّ اللَّه! پيش از آن كه آن يكى را بخورى مرا بخور». [٣٩] متدبّر در اين امر بايد در نظر بياورد كه اثر وعده دادن به اين نعمتها در جامعه‌اى كه مردم آن آب را به خواب مى‌بينند و بر سر آن به جنگ با يكديگر مى‌پردازند، و بيابانهاى دو رو دراز را براى جستجوى آب از زير پا مى‌گذرانند، و در واقع تلاشى براى رسيدن به سراب مى‌كنند، چه اندازه عظيم مى‌تواند باشد! به همان گونه كه ميوه‌اى را كه در محيط آن نمى‌رويد، و تنها بزرگان قوم آن را از راه بازرگانى و به مقدار بسيار كم از خارج براى خود وارد مى‌كنند، يا به كشت آن به اميد دست يافتن به چند دانه مى‌پردازند! و با وجود كمى ميوه سببها و موانع مختلف ديگرى نيز از رسيدن همين مقدار كم هم جلوگيرى به عمل مى‌آورد، آيا چنين مؤمنانى در برابر نعمتهاى عظيم و فراوان بهشت چه حالى خواهند داشت؟ عاقل‌