تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٤٩ - شرح آيات

پس از ايمان آوردن كافر شديد، پس به سبب كفرى كه ورزيديد، عذاب را بچشيد»، [٨٦] كه اين عاقبت كفر است. و به صورت علمى ثابت شده است كه جريمه اثر خود را بر مجرم باقى مى‌گذارد، همچون درنگ كردن بيش از اندازه در پاسخ دادن به پرسشها و نامربوط جواب دادن و نظاير اينها كه معرف آن حالت روانى است كه از ارتكاب جرم و سپس درباره آن به بيهوده سخن گفتن مى‌انجامد، و شايد با پيشرفت علم اين امكان نيز فراهم آيد كه از روى آثار مادّى پيدا شده بر روى شخصيت، همچون وجود رنگهايى در صورت كه با چشم غير مجهز ديده نمى‌شود، مجرم را شناسايى كنند.

/ ٣٣٨ اين حقيقتى واقعى در دنيا و آخرت است، ولى فرق ميان آنها در اين است كه ما در دنيا نمى‌توانيم آن آثار را با وضوح كافى مشاهده كنيم، در صورتى كه در آخرت پرده از روى آنها برداشته مى‌شود و با چشم خود آنها را مشاهده مى‌كنيم، و حتى در دنيا نيز اگر علم ما تكامل پيدا كند و به يقين برسد، بسيارى از حقايق غيبى بر ما آشكار خواهد شد.

يُعْرَفُ الْمُجْرِمُونَ بِسِيماهُمْ فَيُؤْخَذُ بِالنَّواصِي وَ الْأَقْدامِ‌ «مجرمان و گنهكاران از روى قيافه شناخته مى‌شوند، و آنان را با موهاى جلو سر و پاهايشان مى‌گيرند.» و به سوى آتش مى‌كشند كه فرشتگان نيرومند و درشتخوى به عذاب دادن ايشان مى‌پردازند، و ناصيه به معنى قسمت پيشين سر است، و اين عذاب كيفر تكذيب ايشان نسبت به حقايق ربّانى و نشانه‌هاى دلالت كننده بر آنها و از جمله آتش است كه آنان اين حساب را نكرده بودند كه گرفتار آن خواهند شد تا خود را از آن دور كنند و از گرماى آن خلاصى يابند، پس گرفتار آن شدند، و پروردگارمان ما را از تكذيب آن بر حذر مى‌دارد.

فَبِأَيِّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ‌.