توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٧٤ - مثال ديگر

كه شارح ذكر نموده: حاتم الجواد كه تقديرش لا جواد الّا حاتم ميباشد و آن مبتنى بر اين ادعاء است كه جود غير حاتم نسبت بجود وى كالعدم محسوب مى‌شود.

قوله: انّه الكتاب الكامل: ضمير در [انّه‌] بقرآن عود مى‌كند.

قوله: يستأهل ان يسمّى كتابا: كلمه [يستأهل‌] يعنى يستحق و ينبغى.

قوله: كانّ ما عداه من الكتب: ضمير در [ما عداه‌] به قرآن راجع بوده و مقصود از [الكتب‌] كتب سماوى مى‌باشد.

قوله: فى مقابلته: يعنى در مقابل قرآن.

قوله: بل ليس بكتاب: يعنى بر سبيل مبالغه.

قوله: جاز بسبب هذه المبالغة المذكورة الخ: يعنى مبالغه مذكور سبب شده كه توهم مذكور پيش آيد زيرا كثرت مبالغه اين زمينه را فراهم كرده كه توهم جزاف‌گوئى راجع به وصف قرآن فراهم گردد.

قوله: قبل التأمل: يعنى قبل از اينكه سامع در كمالات قرآن تأمّل و دقت نمايد.

قوله: ممّا يرمى به جزافا: كلمه [يرمى به‌] در اينجا يعنى يؤتى به (آورده شده است).

قوله: من غير صدور عن روية و بصيرة: كلمه [رويّه‌] يعنى فكر و تأمل و اين جمله [من غير الخ‌] تفسير است براى [جزاف‌].

قوله: نفيا لذلك التّوهّم: بگفته برخى از ادباء بنابراين توهم جزاف در اينجا بمنزله توهّم تجوّز در جائنى زيد مى‌باشد چه آنكه هردو در مساهله با هم مشتركند.