توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٥١ - قياس آيه شريفه با كلام مناظر و مقابل آن

قياس آيه شريفه با كلام مناظر و مقابل آن‌

اهل ادب معتقدند عبارت: القتل انفى للقتل (كشتن از بين مى‌برد كشتن را) مختصرترين كلامى است كه معناى سابق الذّكر را ميرساند ولى همانطوريكه مصنّف گفته است:

در عين حاليكه عبارت مذكور مختصرترين عبارات و الفاظى كه مفيد معناى منظور است مى‌باشد آيه از جهات عديده بر آن برترى و فضيلت دارد كه ذيلا ببرخى از آنها اشاره مى‌نمائيم:

١- لفظى كه از آيه شريفه مناظر و همانند القتل انفى للقتل است حروفش كمتر مى‌باشد.

ضمير منصوبى در ما يناظره به « القتل انفى للقتل» راجع بوده و مقصود از « ما موصوله» لفظ مى‌باشد.

و ضمير در « منه » به قوله تعالى‌ «ولكم فى القصاص حياة» عود مى‌كند و منظور از لفظ مناظر با القتل انفى للقتل تنها اين قسمت از آيه شريفه‌ (فى القصاص حياة) است زيرا كلمه « لكم » زائد بر معناى « القتل انفى للقتل» مى‌باشد چه آنكه حروف « فى القصاص حياة» باضافه تنوين در « حياة » يازده‌تا بوده و حروف « القتل انفى للقتل» چهارده‌تا مى‌باشد.

البتّه بايد توجّه داشت كه حروف « فى القصاص حياة» دوازده‌تا است ولى چون « ياء » از فى قرائت و تلفّظ نميشود و تنها در كتابت ضبط و ثبت‌