توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤١٤ - استعمال صيغه امر در غير طلب استعلائى

قوله: من تباريح الجوى: كلمه [تباريح‌] جمع [تبريح‌] يعنى شدت مى‌باشد و (جوى) يعنى اندوه و عشق.

قوله: كانه لا طماعيّة له: ضمير در [كانّه‌] بمعناى [شأن‌] بوده و ضمير در [له‌] به شاعر راجع است.

قوله: يحمل على التمنى: ضمير نائب فاعلى در [يحمل‌] به امر راجع است.

قوله: و الالتماس: كه بآن سئوال و خواهش نيز مى‌گويند.

قوله: لمن يساويك رتبة: يعنى من حيث الرتبة.

قوله: كما فى الاستفهام و النداء: يعنى استفهام و نداء قطعا مقتضى فور مى‌باشند.

قوله: ثم قال له: ضمير در [قال‌] به مولى و در [له‌] بعبد عود مى‌كند.

قوله: اضطجع حتى المساء: كلمه [حتّى‌] بمعناى [الى‌] ميباشد

قوله: الى انه غير الامر الخ: ضمير در [انّه‌] بمولى راجع ميباشد

قوله: و لم يرد الجمع بين القيام الخ: ضمير در [لم يرد] به مولى عود مى‌كند.

قوله: و فيه نظر: ضمير در [فيه‌] به ما قال السّكاكى راجعست.

قوله: لانا لا نسلم ذلك: مشاراليه [ذلك‌] دو دليلى مى‌باشد كه سكاكى اقامه كرده.

متن:

و منها النهى و له حرف واحد و هو: لا الجازمة فى نحو قولك: لا تفعل.

و هو كالامر فى الاستعلاء، و قد يستعمل فى غير طلب الكف او