توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٦١ - ايجاز حذف و موارد آن

اعظم و بزرگتر مى‌باشند).

شرح فارسى:

توضيح‌

قوله: ايجاز الحذف: يعنى ايجاز و اختصارى كه در كلام بسبب حذف حاصل مى‌شود، پس ايجاز مسبّب است از حذف در نتيجه اضافه « ايجاز » به « الحذف » از قبيل اضافه مسبّب به سبب مى‌باشد.

قوله: عمدة كان: همچون مبتداء و خبر، فاعل و نائب فاعل.

قوله: او فضلة: نظير مفعول و حال و تمييز.

قوله: و اسئل القرية : آيه (٩٤) از سوره يونس.

قوله: الثنية العقبة: كلمه « عقبه » پشته و بلندى را گويند.

قوله: ركاب لصعاب الامور: يعنى مرتكب شونده امور مشكل و سخت.

قوله: انكشف امره: يعنى امرش ظاهر و علنى بوده بطوريكه بر كسى مخفى نيست.

قوله: باعتبار انّه منقول عن الجملة الخ: يعنى كلمه « جلا » علمى است كه از جمله فعل و فاعل نقل داده شده و قانون اينستكه در علم منقول تنوينش را بعنوان حكايت از منقول منه حذف مى‌كنند.

قوله: و كان ورائهم ملك الخ‌ : آيه (٧٩) از سوره كهف.

قوله: فاردت ان اعيبها : وجه دلالت اين قسمت از آيه بر حذف كلمه « صحيحة » آنستكه معيوب نمودن را نسبت به شيئ صحيح و سالم استعمال مى‌كنند چه آنكه شيئ اگر صحيح نبوده بلكه معيوب باشد ديگر صحيح نيست‌