توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٠٥ - اقسام استيناف

احسنت الى زيد، زيد حقيق بالاحسان (يعنى بزيد احسان نمودم، زيد شايسته است به احسان شدن).

ب: جمله‌اى كه مبتنى بر صفت كسى باشد كه مورد استيناف قرار گرفته نظير:

احسنت الى زيد، صديقك القديم، اهل لذلك (به زيد احسان نمودم، او دوست قديم تو بوده و براى اين معنا اهليّت دارد).

البته استينافى كه مبتنى بر وصف باشد بليغ‌تر مى‌باشد.

شارح گويد:

ضمير در [ايضا منه‌] به استيناف راجعست و اين عبارت اشاره است به تقسيم ديگرى براى استيناف.

سپس در ذيل [ما يأتى باعادة اسم ما استؤنف عنه‌] مى‌گويد:

يعنى وقع عنه الاستيناف و اصل عبارت [ما استؤنف عنه الحديث‌] مى‌باشد سپس مفعول يعنى (الحديث) حذف شده و فعل را به منزله فعل لازم بحساب آورديم.

و مثال استينافى كه بواسطه اعاده اسم [ما استؤنف عنه‌] باشد مانند مثالى است كه مصنف در متن آورده يعنى: احسنت انت الى زيد، زيد حقيق بالاحسان.

كه در اين مثال جمله [زيد حقيق بالاحسان‌] مستأنفه بوده و با اعاده اسم زيد صورت گرفته است.

سپس در دنبال [و منه ما يبنى على صفته‌] مى‌افزايد:

يعنى صفت كسى كه استيناف از آن حاصل شده بدون اينكه اسم آن اعاده گردد.