توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٥٤ - قياس آيه شريفه با كلام مناظر و مقابل آن

قوله: ما ليس بحذف: يعنى كلامى است كه در نفس تركيبش حذفى نباشد.

قوله: و لكم فى القصاص حياة : آيه (١٧٩) از سوره بقره‌

قوله: انّه متى قتل قتل: ضمير در « انّه » به انسان راجع بوده و « قتل » اوّل معلوم و دوّمى مجهول مى‌باشد.

قوله: كان ذلك داعيا له: مشاراليه « ذلك » علم به قصاص مى‌باشد

قوله: و اعتبار الفعل الخ: جواب است از سؤال مقدّر بشرطى كه گذشت‌

قوله: يتعلّق به الظرف: مقصود از « ظرف » ، لكم مى‌باشد.

قوله: رعاية لامر لفظى: مقصود از « امر لفظى» قواعد نحوى است.

قوله: لكان تطويلا: مقصود از تطويل بگفته برخى از شرّاح حشو مى‌باشد.

قوله: عمّا كانوا عليه: مقصود مشى در عصر جاهليّت است چه آنكه در اين عصر اگر كسى ديگرى را مى‌كشت هم قاتل و هم اقوام پدرى او را ميكشتند.

قوله: ادعى له: ضمير در « له » به قتل راجع است.

قوله: و ان لم يكن مخلّا بالفصاحة: ضمير در « لم يكن» به اشتمال بر تكرار راجع است.

متن‌

و ايجاز الحذف، و المحذوف امّا جزء جملة مضاف نحو: و اسئل القرية.

او موصوف نحو: انا ابن جلا و طلّاع الثّنايا