توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٢٠ - حذف صدر استيناف

و اذ اخذنا ميثاق بنى اسرائيل الخ‌ .

يعنى و زمانى كه از بنى اسرائيل پيمان و عهد گرفتيم غير از خداوند ديگرى را نپرستند و به پدر و مادر نيكى كنند و بنزديكان و بى‌پدران و بى‌چيزان احسان نمايند و بديگران كلام خوش و پسنديده بگويند.

شاهد در [لا تعبدون‌] بوده كه بمعناى [لا تعبدوا] مى‌باشد يعنى معنا انشاء است اگرچه در لفظ خبر مى‌باشد.

و نيز جمله [ و بالوالدين احسانا ] عامل در آن حذف شده و آن عبارت است از:

تحسنون بمعناى [احسنوا] و يا نفس [احسنوا] مقدّر است.

شارح گويد:

عبارت [و اما للتوسط] معطوف است بر [و اما الوصل لدفع الايهام‌] تقدير كلام چنين است:

امّا الوصل لتوسّط الجملتين بين كمال الانقطاع و الاتّصال.

يعنى و يا دو جمله متعاطف متوسط بين كمال انقطاع و اتّصال مى‌باشند.

برخى از شرّاح عبارت را تصحيف نموده و گفته‌اند:

كلمه [امّا] بفتح همزه است در حاليكه بكسر آن مى‌باشد، لذا اين شخص گويا بر ناقه‌اى نابينا سوار بوده و خبط و اشتباه شتريكه چشمانش ضعيف است را مرتكب شده است.

سپس در دنباله [فاذا اتفقتا خبرا او انشاءا تا آنجائى كه گفته است بجامع‌] مى‌گويد:

يعنى بين دو جمله متعاطف لازم است جامع و مشتركى باشد به‌