توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٧٠ - كلام برخى از اهل فن

قوله: فالموجودات لها حقائق: يعنى ماهيات مركب از جنس و فصل.

قوله: و مفهومات: يعنى معانى و مدلولاتى كه از الفاظ آنها در ذهن حاصل مى‌شود.

قوله: و اما المعدومات فليس لها الا المفهومات: يعنى مفاهيم اسميّه كه از الفاظ به آنها منتقل مى‌شويم.

قوله: فلا حدود لها: يعنى فلا حقائق لها.

قوله: الا بحسب الاسم: يعنى لا بحسب الحقيقة و الذّات.

قوله: من حدود الاشياء: بيان است از [ما يوضع فى اوّل التعاليم‌] و مقصود از [ما يوضع فى اوّل التّعاليم‌] تعاريفى است كه براى برخى از مصطلحات علوم در ابتداء مى‌نمايند همچون تعريف اسم و فعل و حرف در ابتداء علم نحو يا تعريف عدد در علم رياضى.

قوله: العارض المشخص: كلمه [مشخّص‌] بصيغه اسم فاعلست.

قوله: لذى العلم: يعنى لذى العقل و عدول از [عقل‌] به [علم‌] بخاطر آن است كه عبارت شامل باريتعالى نيز بشود چه آنكه در حقتعالى تعبير به ذى العلم مى‌شود نه ذى العقل.

متن:

و قال السكاكى:

يسئل بما عن الجنس، تقول: ما عندك اى اىّ اجناس الاشياء عندك؟

و جوابه، كتاب و نحوه.

و عن الوصف، تقول: ما زيد؟

و جوابه، الكريم و نحوه.