توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٠٠ - قسم چهارم از اقسام اطناب(ايغال)

قال يا قوم اتّبعوا المرسلين اتّبعوا من لا يسئلكم اجرا و هم مهتدون‌ .

يعنى: گفت اى گروه و قوم من از پيامبران تبعيّت كنيد، كسانى را تبعيت كنيد كه از شما مزد و اجرى طلب نكرده و به راه نجات راه يافته‌اند.

شاهد در [ و هم مهتدون‌ ] است كه معناى آيه بدون آن تمام و كامل است زيرا رسول قطعا به راه نجات هدايت يافته لذا كلمه [مرسلين‌] ما را از آوردن [ و هم مهتدون‌ ] بى‌نياز مى‌كند منتهى ذكر اينجمله بمنظور زيادى حثّ و مبالغه بر اتّباع انبياء و ترغيب مردم بر تبعيّت از ايشان مى‌باشد.

شرح فارسى:

توضيح‌

قوله: اذا ابعد فيها: يعنى زمانيكه در بلاد طى راه و قطع طريق نمايد و بگفته برخى از شارحين طبق اينمعنا وجه تسميه ايغال باين نام آنستكه متكلم از حدّ معنا تجاوز كرده و بمرز زيادى از آن ميرسد.

قوله: بما يفيد نكتة: اعم از آنكه مفيد نكته كلمه مفرد بوده يا جمله باشد

قوله: يتم المعنى بدونها: يعنى بدون نكته‌

قوله: كزيادة المبالغة: يعنى زياد نمودن مبالغه در تشبيه.

قوله: الهداة: جمع [هادى‌] يعنى راهنمايان.

قوله: كانّه علم: ضمير منصوبى در [كأنّه‌] به صخر راجع است.

قوله: فى رأسه نار: ضمير در [رأسه‌] به علم عود مى‌كند.

قوله: بما يهتدى به: كلمه [يهتدى‌] مجهول مى‌باشد.

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني ؛ ج‌٣ ؛ ص٧٠١