توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٦٩٩ - قسم چهارم از اقسام اطناب(ايغال)

كلمه [خبائنا] يعنى [خيامنا] سراپرده‌هاى ما و [الجزع‌] بفتح جيم يعنى حرز يمنى (مهره يمنى) كه در آن نقش سياه و سفيد باشد.

شاعر چشمهاى وحوش را بآن تشبيه نموده و پس از آن عبارت [لم يثقّب‌] را بمنظور تحقيق و تثبيت اين تشبيه آورده است زيرا وقتى مهره مزبور سوراخ نباشد شباهتش بچشم بيشتر مى‌باشد.

اصمعى گويد:

آهو و گاو در وقتى كه زنده هستند تمام چشمشان سياه است ولى وقتى مردند سفيدى چشم آنها ظاهر مى‌گردد و شاعر اين چشمها را به مهره يمنى كه داراى نقش سياه و سفيد است زمانى تشبيه نموده كه حيوانات وحشى مرده باشند و مقصود وى از سرودن اين بيت بيان كثرت صيد است يعنى حيوانات وحشى بسيارى صيد نموده و آنها را خورده‌ايم كه از كثرت و زيادى آنها اينهمه چشمها اطراف خيمه‌ها و سراپرده‌هاى ما انباشته شده است.

البته تفسيرى كه براى اين بيت ذكر نموديم مطابق بيان و تقريرى است كه در شرح ديوان امرء القيس آمده.

سپس شارح گويد:

طبق تفسيرى كه مصنّف از اينقائل براى ايغال نقل نمود، ايغال اختصاص به شعر دارد ولى برخى ديگر گفته‌اند:

ايغال اختصاص بشعر ندارد بلكه عبارتست از:

ختم نمودن كلام بكلمه‌اى كه مفيد نكته‌اى استكه معنا بدون آن استفاده ميشود و براى آن مثالى از غير شعر آورده و آن فرموده حقتعالى است: