توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٢٧ - نداء يكى از انواع طلب مىباشد
شده يعنى اى مردى كه از بين رجال اختصاص به ذكر داده شدهاى.
شارح گويد:
يكى از انواع طلب نداء مىباشد و آن عبارتست از طلب اقبال و روى آوردن بواسطه حرفى كه بجاى كلمه [ادعو] قرار گيرد اعم از آنكه حرف مزبور را در تلفظ آورده يا آن را در تقدير بگيرند.
و گاه باشد كه صيغه نداء را در غير معناى خود يعنى طلب اقبال بكار مىبرند همچون:
اغراء نظير آنچه در قول شما است در وقتى كه شخصى بعنوان تظلّم و دادخواهى نزدتان مىآيد: يا مظلوم، در اين عبارت قصد شما باين است كه وى را اغراء و وادار بر دادخواهى و اظهار شكوه و شكايت بيشترى مىباشد نه طلب اقبال زيرا اقبال خود حاصل بوده و نيازى بطلب نيست بلكه طلبش از قبيل تحصيل حاصل است.
سپس در ذيل [انا افعل كذا ايّها الرّجل] مىگويد:
پس قول ما كه مىگوئيم: ايها الرجل، اصلش تخصيص دادن منادى به طلب اقبال بر شما بوده سپس از اين معنا مجردش نموده و مدلول آن را از بين اشباه و نظائرش به آنچه بآن منسوب است اختصاص دادهايم چه آنكه منظور از كلمه (اىّ) و صفت آن منادى قرار دادن مخاطب نيست بلكه مراد از اى و وصفش معنائى است كه ضمير متكلم بر آن دلالت دارد پس كلمه [ايّها] مضموم بوده و [الرّجل] مرفوع و مجموع در محل نصب هستند تا حال باشند و لذا مصنف گفت:
مدلول [ايّها] از بين رجال اختصاص داده شده است.
و گاه باشد كه صيغه نداء را در استغاثه استعمال كنند مانند: يا للّه