توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٤٠ - باب فصل و وصل

به اين ترتيب:

١- جمله خبريّه.

٢- جمله‌اى كه مفعول‌به باشد.

٣- جمله‌اى كه مضاف‌اليه واقع شده باشد.

٤- جمله‌اى كه جواب شرط جازم باشد.

٥- جمله‌اى كه حال قرار گرفته باشد.

٦- جمله‌اى كه تابع براى مفرد باشد.

٧- جمله‌اى كه عطف باشد بيكى از جملات مذكور.

و مراد از قسم دوم جمله‌اى است كه مفرد را نتوان جاى آن قرار داد و آنها نيز هفت‌تا هستند به اين شرح:

١- جمله مستأنفه.

٢- جمله معترضه.

٣- جمله‌اى كه جواب شرط غير جازم باشد.

٤- جمله‌اى كه صله براى موصول باشد.

٥- جمله‌اى كه تابع براى جمله‌اى باشد كه محل از اعراب نداشته باشد.

٦- جمله تفسيريّه.

٧- جمله‌اى كه جواب براى قسم باشد.

قوله: اى حكم الاعراب الذى لها: ضمير در [لها] به جمله اولى راجع است.

قوله: مثل كونها خبر مبتدء: ضمير در [كونها] به جمله اولى عود مى‌كند و مثال جمله‌اى كه خبر باشد براى مبتداء و جمله ديگر را بآن‌