توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٧٢١ - قسم هشتم از اقسام اطناب(اعتراض)

ولى در عين حال اعتراض برخى از صور تذييل را شامل مى‌شود و آن صورتى است كه تذييل بواسطه جمله‌اى كه محلّ از اعراب نداشته و بين دو جمله‌اى كه از نظر معنا بهم متّصل هستند قرار گرفته تحقّق يابد زيرا در تذييل همان‌طورى كه شرط نيست بين دو كلام واقع شود شرط هم نشده بين آن دو قرار نگيرد بلكه گاهى در اثناء دو كلام قرار گرفته و زمانى اينچنين نمى‌باشد.

پس لازمست در آنچه گفتيم دقّت نمائى تا براى تو فساد آنچه در اينمقام برخى گفته‌اند ظاهر گردد، بعضى گفته‌اند:

اعتراض با تذييل مباين است زيرا تذييل شرط نشده بين دو كلامى كه از نظر معنا بهم متّصلند واقع شود ولى در جمله معترضه شرط است كه بين ايندو قرار گيرد.

شرح فارسى:

توضيح‌

قوله: كالتنزّيه فى قوله تعالى: مقصود از [تنزيه‌] لفظ [سبحانه‌] مى‌باشد.

قوله: و يجعلون للّه البنات الخ‌ : آيه (٥٧) از سوره نحل.

قوله: بتقدير الفعل: بنابراين تقدير آيه چنين است: انزهه سبحانه يعنى: انزهه تنزيها.

قوله: بلّغتها: فعل ماضى مجهول از باب تفعيل، صيغه مفرد، مذكر، مخاطب مى‌باشد.

قوله: ترجمان: بفتح تاء و جيم يعنى ديلماج و برگرداننده.