توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٢١ - حذف صدر استيناف

دليل آنچه قبلا گذشت يعنى گفتيم وقتى بين دو جمله جامعى نباشد پس بينشان كمال انقطاع است.

پس از آن مى‌گويد:

دو جمله‌اى كه از حيث خبر يا انشاء بودن در لفظ و معنا با هم متفقند بر دو قسمند زيرا با هردو بحسب لفظ و معنا انشاء بوده و يا خبر مى‌باشند.

و آندو جمله‌اى كه تنها از حيث معنا با هم متفقند بر شش قسم مى‌باشند زيرا اگر هردو در معنا انشاء باشند پس لفظ هردو يا خبر بوده و يا اوّلى خبر و دوّمى انشاء و يا بالعكس يعنى اوّلى انشاء و دوّمى خبر مى‌باشد و اگر هردو در معنا خبر باشند پس لفظشان يا هردو انشاء بوده و يا اوّلى انشاء و دوّمى خبر و يا بالعكس يعنى اوّلى خبر و دوّمى انشاء مى‌باشد، پس مجموع اقسام هشت‌تا است و مصنف تنها براى دو قسم اوّل مثال در اينجا آورده است.

زيرا دو مثال:

١- يخادعون الله و هو خادعهم‌ .

٢- انّ الابرار لفى نعيم و انّ الفجّار لفى جحيم‌ .

شاهد هستند براى دو جمله‌اى كه لفظا و معنا خبر مى‌باشند با اين فرق كه در آيه اوّل متعاطفين در اسميّه و فعليّه بودن با هم اختلاف داشته ولى در آيه دوم هردو جمله اسميّه مى‌باشند.

و مثال:

كلوا و اشربوا و لا تسرفوا .

شاهد است براى دو جمله‌اى كه هردو لفظا و معنا انشائى ميباشند