توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٥٧٦ - رابط در جمله حاليه

با واو و نه بدون آن.

و در ذيل كلمه [و الّا] مى‌گويد:

اين عبارت معطوف است بر [ان خلت‌] يعنى و ان لم تخل الجملة الحالية عن ضمير صاحبها.

و بهرتقدير در صورتى كه جمله حاليه از ضمير صاحب حال خالى نيست اگر فعليه بوده و فعل آن مضارع مثبت باشد دخول [واو] در آن جمله بعنوان رابط ممتنع است مانند اين آيه شريفه: لا تمنن تستكثر .

يعنى اعطاء و بخشش مكن در حاليكه عطاء خود را فراوان و زياد مى‌شمارى.

و دليل براينكه در جمله حاليه مزبور نبايد رابط [واو] باشد آنستكه اصل در حال، حال مفرده مى‌باشد چه آنكه مفرد اصالت در اعراب را داشته و جمله بملاحظه اينكه بجاى آن واقع مى‌شود طفيلى مفرد محسوب مى‌گردد و واضح و روشن است كه حال مفرده دلالت ميكند بر حصول صفت غير ثابت در حاليكه اين حصول مقارن است با آنچه كه حال قيد براى آن مى‌باشد يعنى عامل.

و مقصود از [صفت‌] معنائى است كه قائم بغير باشد چه آنكه حال بيان هيئتى را كه فاعل يا مفعول دارا هستند مى‌نمايد و هيئت معنائى است قائم بغير.

و اما اينكه گفتيم صفت غير ثابت، جهتش آنستكه كلام ما فعلا در حال منتقله مى‌باشد.

و اما اينكه گفتيم حصول مقارن است با عامل وجهش آنست كه:

غرض از حال تخصيص دادن وقوع مضمون عامل است به وقتى كه‌