توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٤٤٨ - شرط مقبول بودن عطف با ادات عاطفه

قوله: باعتبار وقوعه موقع مفعولى عالم: ضمير در [وقوعه‌] بعطف راجع بوده و مقصود از آن جمله معطوف عليها مى‌باشد و مراد اينستكه:

جمله معطوف را بجاى دو مفعول [عالم‌] قرار مى‌دهيم و چون دو مفعول باب [علم‌] در اصل مبتداء و خبر هستند لاجرم جمله معطوف بجاى ايندو وقتى واقع شد بعنوان جمله بدون موردنظر قرار مى‌گيرد و لذا عطف جمله دوّم به آن از باب عطف جمله بر جمله است.

قوله: شرط فى الصّورتين: يعنى عطف جمله بر جمله يا مفرد بر مفرد.

قوله: و قوله [لا]: ضمير در [قوله‌] به ابى تمام راجعست.

قوله: لما ادعته الحبيبة عليه: ضمير در [عليه‌] به ابى تمام راجع است.

قوله: اندراس هواه: مقصود از [اندراس‌] در اينجا كم شدن بوده و از [هواه‌] هوى و محبت ابى تمام نسبت به حبيبه مى‌باشد.

قوله: بدلالة البيت السابق: بيت سابق عبارتست از: